Tiếp xúc người mắc não mô cầu có bị lây bệnh không?

Nhiều người không khỏi hoang mang khi biết bản thân hoặc người thân vô tình tiếp xúc với người bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, tiếp xúc không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ mắc bệnh. Hiểu đúng về đường lây truyền sẽ giúp chúng ta chủ động phòng tránh hiệu quả và gạt bỏ những nỗi sợ không đáng có.

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Điều đáng lưu ý là loại vi khuẩn này có thể khu trú ở vùng mũi, họng của người hoàn toàn khỏe mạnh mà không gây ra bất kỳ triệu chứng nào, y học gọi đây là hiện tượng “người lành mang trùng”.

Thực tế, tỷ lệ người lành mang trùng trong cộng đồng dao động từ 10% đến 20% và có xu hướng tăng cao khi có dịch lưu hành. Tuy nhiên, việc vô tình gặp mặt hay đứng gần người lành mang vi khuẩn trong thoáng chốc không đồng nghĩa với việc bạn chắc chắn sẽ bị nhiễm và phát bệnh.

Khi nào tiếp xúc mới thực sự có nguy cơ?

Vi khuẩn não mô cầu lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp (khi ho, hắt hơi) hoặc giao tiếp gần. Nguy cơ lây nhiễm thực sự ở mức cao nếu bạn có sự tiếp xúc thường xuyên, mật thiết và kéo dài với nguồn bệnh, cụ thể:

- Sinh hoạt, học tập hoặc làm việc cùng người bệnh trong không gian kín (chung nhà, chung phòng trọ, nơi làm việc).

- Tiếp xúc trực tiếp ở cự ly gần với dịch tiết mũi họng (hôn, dùng chung ly chén, bàn chải đánh răng hoặc vật dụng cá nhân có dính dịch tiết).

- Trực tiếp chăm sóc, điều trị người bệnh nhưng không trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ y tế.

Cần làm gì khi xác định có tiếp xúc gần?

Tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Thay vào đó, hãy giữ bình tĩnh và liên hệ ngay với cơ sở y tế. Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ nguy cơ bị lây nhiễm và hướng dẫn bạn sử dụng kháng sinh dự phòng kịp thời (tốt nhất trong vòng 24 giờ).

Đồng thời, người tiếp xúc cần tự theo dõi sức khỏe chặt chẽ và đến bệnh viện ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau: sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, cứng cổ, nổi ban đỏ sậm hoặc tím trên da.

6 biện pháp chủ động phòng bệnh cho cộng đồng

Để giảm thiểu nguy cơ mắc và lây lan bệnh do não mô cầu, mỗi người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cơ bản sau:

1. Thường xuyên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng và nước sạch.

2. Che kín miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi.

3. Giữ gìn vệ sinh nơi ở, lớp học, nơi làm việc luôn thông thoáng, sạch sẽ.

4. Hạn chế tập trung đông người trong các không gian kín khi không thực sự cần thiết.

5. Không dùng chung các đồ dùng sinh hoạt cá nhân.

6. Tiêm vắc xin phòng bệnh não mô cầu - biện pháp bảo vệ chủ động, đặc hiệu và mang lại hiệu quả cao nhất.

Hiểu đúng về bệnh do não mô cầu là cách tốt nhất để chúng ta không hoang mang, nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Hãy chủ động phòng ngừa để bảo vệ sức khỏe cho chính mình và cộng đồng!

Tham khảo nguồn:

1. Quyết định 975/QĐ-BYT – Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nhiễm não mô cầu

2. Viện Pasteur TP.HCM – Bệnh do não mô cầu & các biện pháp phòng, chống

3. Bộ Y tế thông tin về bệnh do não mô cầu: https://t5g.org.vn/bo-y-te-thong-tin-ve-benh-do-nao-mo-cau

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh