Người tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu có cần uống thuốc dự phòng?
Vi khuẩn não mô cầu lây truyền qua đường hô hấp, chủ yếu thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của bệnh và người lành mang trùng. Do đó, người sống cùng nhà hoặc có tiếp xúc gần với bệnh nhân là nhóm đối tượng có nguy cơ lây nhiễm rất cao, cần được tư vấn và sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt.

Những ai được xác định là “người tiếp xúc gần”?
Người tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu bao gồm người sống cùng nhà, trẻ học cùng lớp có sử dụng vật dùng chung (ly uống nước, đồ chơi…), người sống hoặc làm việc cùng phòng, người trực tiếp chăm sóc người bệnh, người có tiếp xúc mật thiết với người bệnh hoặc người tiếp xúc trực tiếp xử lý đường thở hoặc tiếp xúc với dịch tiết hô hấp của bệnh nhân mà không có phương tiện phòng hộ.
Các biện pháp khuyến cáo
Sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng hiệu quả
Người tiếp xúc gần với với bệnh nhân não mô cầu cần được bác sĩ tư vấn sử dụng thuốc dự phòng càng sớm càng tốt, lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Việc sử dụng thuốc đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế sự lây lan của vi khuẩn trong cộng đồng.
Tự theo dõi sức khỏe
Người được xác định là tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với những người xung quanh, tự theo dõi các triệu chứng (sốt, sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban ở da, buồn nôn) trong vòng 10–14 ngày. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đến ngay cơ quan y tế gần nhất để được hướng dẫn và xử trí kịp thời.
Vắc xin và các biện pháp phòng ngừa vẫn rất cần thiết
Thuốc dự phòng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ở người đã tiếp xúc gần với bệnh nhân não mô cầu. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp xử trí sau khi có nguy cơ phơi nhiễm, không thay thế việc chủ động phòng bệnh bằng vắc xin, hoặc tiêm vắc xin bổ sung và các biện pháp phòng ngừa mỗi ngày.
Hiện nay, tại Việt Nam đã có nhiều loại vắc xin được Bộ Y tế cấp phép lưu hành giúp phòng các nhóm huyết thanh não mô cầu như A, B, C, Y và W.
Bên cạnh đó, người dân cần duy trì các biện pháp phòng bệnh như đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng và vệ sinh mũi họng; giữ nơi ở và nơi làm việc thông thoáng; ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, luyện tập và nâng cao thể trạng.
Không chủ quan trước nguy cơ lây nhiễm, sử dụng thuốc dự phòng đúng thời điểm và chủ động phòng bệnh bằng vắc xin cùng các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe một cách hiệu quả.
Nguồn tham khảo:
1. https://www.cdc.gov/meningococcal/hcp/clinical/index.html?
2. Quyết định số 3897/QĐ-BYT ngày 12 tháng 10 năm 2012 về việc ban hành “Hướng dẫn giám sát và phòng, chống bệnh do não mô cầu”.
Bích Hạnh - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh