Tiêm vắc xin não mô cầu một lần có bảo vệ suốt đời không?

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh có thể diễn tiến rất nhanh và gây tử vong chỉ trong vòng vài giờ nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin.

Nhiều người cho rằng chỉ cần tiêm vắc xin não mô cầu một lần là có thể được bảo vệ suốt đời. Thực tế, vắc xin phòng ngừa Viêm não mô cầu là vắc xin “Bất hoạt” nên khả năng bảo vệ của vắc xin trong khoảng vài tháng đến vài năm hoặc hơn 10 năm, sau đó kháng thể sẽ giảm dần theo thời gian nếu như không được tiêm nhắc, việc tiêm nhắc phụ thuộc vào từng loại loại vắc xin, từng lứa tuổi và đối tượng cụ thể.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), hiện có ba loại vắc xin phòng bệnh não mô cầu: vắc xin MenACWY phòng ngừa nhóm huyết thanh A, C, W và Y , vắc xin MenB phòng nhóm huyết thanh B và vắc xin (MenBC) phòng nhóm huyết thanh B,C .

CDC cho biết khả năng bảo vệ của vắc xin MenACWY giảm theo thời gian. Đây là lý do CDC khuyến cáo tiêm một liều nhắc cho thanh thiếu niên nhằm duy trì khả năng bảo vệ ở những người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Đối với vắc xin MenB, các nghiên cứu cho thấy kháng thể bảo vệ cũng giảm theo thời gian sau khi hoàn thành lịch tiêm, riêng loại VA MENGOC BC của Cu Ba sản xuất thì không cần tiêm nhắc sau khi tiêm 2 liều. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc vắc xin mất tác dụng hoàn toàn, mà cho thấy khả năng bảo vệ có xu hướng giảm dần theo thời gian.

Tại Việt Nam hiện nay đã có các loại vắc xin giúp phòng các nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến như VA MENGOC BC, BEXSERO, MENACTRA, MENQUADFI, NIMENRIC. Việc lựa chọn loại vắc xin và lịch tiêm sẽ được cán bộ y tế tư vấn dựa trên độ tuổi, sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và yếu tố dịch tễ của từng người.

Ngay cả khi đã từng tiêm vắc xin phòng bệnh do não mô cầu, bạn không nên chủ quan cho rằng bản thân đã được bảo vệ trọn đời. Hãy chủ động lưu giữ thông tin về loại vắc xin và thời điểm đã tiêm, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn lịch tiêm nhắc lại phù hợp.

Tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch và tiêm nhắc khi có chỉ định là giải pháp tối ưu giúp duy trì miễn dịch bền vững trước vi khuẩn não mô cầu.

Nguồn tham khảo

1. Bộ Y tế Việt Nam: Chủ động tạo lá chắn phòng bệnh do não mô cầu (26/12/2025).

2. CDC Hoa Kỳ: Meningococcal Vaccination và Types of Meningococcal Vaccines.

3. CDC Hoa Kỳ: Meningococcal Vaccination: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP).

Bích Hạnh - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh