5 hiểu lầm thường gặp về bệnh não mô cầu

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn tiến rất nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn hiểu chưa đúng về căn bệnh này. Hãy cùng HCDC điểm qua 5 hiểu lầm thường gặp về bệnh não mô cầu.

Hiểu lầm 1: Não mô cầu chỉ mắc ở trẻ nhỏ

- Thực tế: Bệnh não mô cầu có thể gặp ở mọi lứa tuổi.

Trẻ nhỏ là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao, nhưng không phải là đối tượng duy nhất. Thanh thiếu niên, người trẻ tuổi, người sống trong môi trường tập thể như ký túc xá, doanh trại quân đội, hoặc những người có hệ miễn dịch suy giảm cũng có nguy cơ mắc bệnh.

Vì vậy, không nên cho rằng chỉ trẻ nhỏ mới mắc não mô cầu.

Hiểu lầm 2: Tiếp xúc với người mắc não mô cầu chắc chắn sẽ bị lây

- Thực tế: Không phải mọi trường hợp tiếp xúc đều sẽ mắc bệnh.

Vi khuẩn não mô cầu lây truyền từ người sang người qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc nước bọt khi tiếp xúc gần, chẳng hạn như sống cùng nhà, hôn hoặc tiếp xúc kéo dài trong không gian kín.

Nguy cơ lây nhiễm phụ thuộc vào mức độ tiếp xúc, thời gian tiếp xúc và tình trạng miễn dịch của mỗi người. Những người tiếp xúc gần với ca bệnh sẽ được nhân viên y tế đánh giá để chỉ định điều trị dự phòng nếu cần thiết.

Hiểu lầm 3: Não mô cầu chỉ gây viêm màng não

- Thực tế: Não mô cầu không chỉ gây viêm màng não mà còn có thể gây nhiễm khuẩn huyết rất nguy hiểm.

Ngoài viêm màng não, vi khuẩn não mô cầu có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn huyết. Đây là tình trạng nặng, có thể diễn tiến rất nhanh, dẫn đến sốc, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Một số người bệnh có thể đồng thời mắc cả viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng cổ, phát ban xuất huyết, buồn nôn, nôn hoặc lơ mơ, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Hiểu lầm 4: Chỉ cần tiêm vắc xin não mô cầu một lần là được bảo vệ suốt đời

- Thực tế: Hiệu quả bảo vệ của vắc xin có thể giảm dần theo thời gian.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, tùy theo loại vắc xin, độ tuổi khi tiêm và nguy cơ mắc bệnh của từng người, một số trường hợp cần tiêm nhắc lại để duy trì khả năng bảo vệ.

Người dân nên tiêm chủng theo hướng dẫn của cơ sở y tế và khuyến cáo của ngành y tế, thay vì cho rằng chỉ cần tiêm một lần là được bảo vệ suốt đời.

Hiểu lầm 5: Người khỏe mạnh thì không thể mắc não mô cầu

- Thực tế: Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh.

Một số người mang vi khuẩn não mô cầu ở vùng mũi họng nhưng không có triệu chứng. Họ vẫn có thể lây vi khuẩn cho người khác.

Trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể vượt qua hàng rào bảo vệ của cơ thể và gây bệnh rất nhanh, kể cả ở những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, mỗi người cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tiêm vắc xin khi có chỉ định, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ nơi ở thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người nghi ngờ mắc bệnh.

Chủ động phòng bệnh để bảo vệ bản thân và gia đình

Não mô cầu là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu mỗi người hiểu đúng và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sức khỏe. Không nên chủ quan trước các triệu chứng nghi ngờ, đặc biệt vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài giờ đến vài ngày.

Nếu có các dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy đến cơ sở y tế để được tư vấn, thăm khám và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo

1.     World Health Organization (WHO). Meningococcal meningitis. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/meningococcal-meningitis (Truy cập ngày 03/7/2026).

2.     Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Meningococcal Disease. https://www.cdc.gov/meningococcal/about/index.html (Truy cập ngày 03/7/2026).

Mỹ Lệ - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC)