Não mô cầu: Nhận biết sớm - phòng bệnh chủ động

Nhận biết sớm dấu hiệu mắc bệnh, thực hiện các biện pháp phòng ngừa và chủ động tiêm vắc xin là chìa khóa bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng khỏi bệnh não mô cầu.

Bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm có khả năng gây dịch, do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này có thể gây ra nhiều thể bệnh khác nhau, bao gồm viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, viêm khớp, viêm màng ngoài tim, viêm phổi và viêm thanh quản thể tối cấp. Trong đó, viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh thường gặp.

Mọi người đều có nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu. Nguồn lây bệnh chủ yếu là người bệnh và người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc với các giọt bắn chứa vi khuẩn từ mũi, họng. Ngoài ra, các tiếp xúc hàng ngày như dùng chung ly, chén, dụng cụ cá nhân đều có thể nhiễm bệnh. Nguy cơ lây truyền cao hơn ở những nơi tập trung đông người như trường học, khu tập thể, ký túc xá.

Bệnh có thể diễn tiến nặng và gây tử vong chỉ trong vài giờ. Việc nhận biết sớm và xử trí kịp thời là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng.

Nhận diện sớm các dấu hiệu của bệnh

Viêm màng não do não mô cầu thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu và cứng cổ. Người bệnh cũng có thể lú lẫn, buồn nôn, nôn hoặc sợ ánh sáng.

Nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu có thể gây sốt, ớn lạnh, tay chân lạnh, mệt mỏi, thở nhanh, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Người bệnh có thể đau dữ dội ở cơ, khớp, ngực hoặc bụng. Đặc biệt, ban xuất huyết hoại tử hình sao có thể xuất hiện sớm, lan nhanh, thường ở hai chi dưới. Bệnh có thể tiến triển nhanh và đe dọa tính mạng.

Ở trẻ sơ sinh, các triệu chứng có thể không điển hình và khó nhận biết, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần lưu ý. Trẻ có thể lừ đừ, ít hoạt động, dễ cáu gắt, bú kém, nôn ói, thóp trước phồng hoặc có phản xạ bất thường.

Khi phát hiện có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, không chờ các triệu chứng xuất hiện đầy đủ.

Chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh

Để phòng bệnh do não mô cầu, mỗi người cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường.

Bên cạnh đó, cần giữ gìn vệ sinh, bảo đảm nơi ở và nơi làm việc thông thoáng. Khi ho hoặc hắt hơi, cần che miệng, mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay; đeo khẩu trang khi có triệu chứng viêm đường hô hấp. Hạn chế tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh và tránh tập trung đông người khi có nguy cơ lây truyền.

Tiêm vắc xin là biện pháp quan trọng, tạo lá chắn chủ động giúp phòng bệnh do não mô cầu. Hiện nay, trên thế giới và tại Việt Nam đã có các loại vắc xin phòng bệnh do những nhóm huyết thanh não mô cầu như A, B, C, Y và W-135. Người dân nên chủ động tìm hiểu và thực hiện tiêm vắc xin phù hợp theo tư vấn của nhân viên y tế.

Hãy hành động ngay hôm nay, cùng chung tay phòng, chống bệnh não mô cầu!

Tài liệu tham khảo:

1. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC): https://www.cdc.gov/meningococcal/symptoms/index.html

2. Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh. Bệnh do não mô cầu và các biện pháp phòng chống. http://www.pasteurhcm.gov.vn/news/benh-do-nao-mo-cau-va-cac-bien-phap-phong-chong-5801.html

3. Bộ Y tế. Quyết định số 975/QĐ-BYT ngày 29 tháng 3 năm 2012 về việc ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nhiễm não mô cầu

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh