Đuối nước trẻ em: Đừng chỉ dạy trẻ biết bơi – Hãy tạo môi trường an toàn

Đuối nước là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em. Trong giai đoạn 2021–2025, trung bình mỗi năm có khoảng 1.800 trẻ em tử vong do đuối nước. Điều đáng nói là nhiều trường hợp đuối nước hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu người lớn nhận diện được nguy cơ và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ trẻ.

Trang bị kỹ năng bơi và sơ cấp cứu đuối nước – chủ động bảo vệ trẻ em trước nguy cơ đuối nước.

Đuối nước có thể xảy ra ở bất cứ đâu

Khi nhắc đến đuối nước, nhiều người thường nghĩ đến sông, hồ, biển hay những nơi có mực nước sâu. Nhưng với trẻ nhỏ, nguy cơ có thể đến từ những nơi rất gần gũi và quen thuộc. Một chiếc xô, chậu nước, bồn tắm, bể cá cảnh hay thùng chứa nước không được che đậy cũng có thể trở thành nơi xảy ra tai nạn nếu trẻ tiếp cận mà không có người lớn bên cạnh.

Trẻ dưới 5 tuổi thường gặp nguy cơ ngay tại nhà hoặc khu vực xung quanh nhà như ao, hồ, giếng nước, vũng nước, hố công trình và các vật dụng chứa nước. Trẻ từ 6–15 tuổi có thể gặp nguy hiểm khi tự ý đi tắm sông, hồ, biển hoặc vui chơi gần khu vực có nước mà không có người lớn giám sát. Vì vậy, đừng chỉ quan tâm đến những vùng nước sâu. Hãy nhìn lại tất cả những nơi có nước xung quanh trẻ.

Tạo môi trường an toàn – chủ động loại bỏ nguy cơ

Một trong những cách hiệu quả nhất để phòng chống đuối nước là không để trẻ có cơ hội tiếp cận nguồn nước nguy hiểm.

Tại gia đình:

●  Đổ hết nước trong xô, chậu, thùng chứa sau khi sử dụng.

●  Các dụng cụ chứa nước phải được đậy kín, chắc chắn.

●  Giếng, bể chứa nước cần có nắp đậy an toàn, trẻ không thể tự mở.

●  Không để trẻ nhỏ một mình trong bồn tắm hoặc gần nơi có nước.

Tại cộng đồng:

●  Cần rào chắn các ao, hồ, mương nước, hố công trình.

●  Đặt biển cảnh báo tại những khu vực nguy hiểm.

●  Thường xuyên rà soát các điểm có nguy cơ để có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Phòng chống đuối nước không chờ đến khi tai nạn xảy ra mới hành động. Hãy loại bỏ nguy cơ trước khi trẻ tiếp cận.

Học bơi là cần thiết, nhưng chưa đủ

Học bơi giúp trẻ có thêm kỹ năng để tự bảo vệ mình trong môi trường nước. Tuy nhiên, biết bơi không có nghĩa là trẻ không thể bị đuối nước. Trẻ cần được học cả kỹ năng bơi và kỹ năng an toàn dưới nước: nhận biết nơi nguy hiểm, không tự ý xuống nước, không chơi gần ao hồ, sông suối và biết cách tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp tình huống bất thường. Cha mẹ nên lựa chọn cơ sở dạy bơi bảo đảm an toàn, có giáo viên phù hợp và người giám sát trong suốt quá trình trẻ học. Đặc biệt, không chủ quan khi trẻ đã biết bơi. Khi trẻ ở gần hoặc trong môi trường nước, người lớn vẫn cần giám sát liên tục và ở khoảng cách có thể can thiệp kịp thời.

Cần có những biện pháp phòng chống đuối nước cho trẻ.

Khi trẻ bị đuối nước: bình tĩnh, cấp cứu đúng cách

Nếu trẻ được đưa ra khỏi nước và không thở hoặc không có dấu hiệu của sự sống, cần nhanh chóng gọi trợ giúp và tiến hành hồi sức tim phổi (CPR) theo kỹ năng đã được tập huấn, đồng thời đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không dốc ngược trẻ, không vác trẻ lên vai hoặc chạy để “cho nước ra ngoài”. Những cách làm này không giúp giải quyết tình trạng thiếu oxy và có thể làm chậm quá trình cấp cứu cần thiết. Mỗi người chăm sóc trẻ nên chủ động học kỹ năng sơ cấp cứu, đặc biệt là hồi sức tim phổi. Khi xảy ra sự cố, xử trí đúng và càng sớm càng tốt có thể cứu sống trẻ.

Bảo vệ trẻ khỏi đuối nước bắt đầu từ người lớn

Trẻ em chưa thể tự nhận biết và đánh giá đầy đủ những nguy hiểm xung quanh. Vì vậy, trách nhiệm phòng chống đuối nước trước hết thuộc về người lớn. Cha mẹ cần tạo môi trường an toàn tại nhà, dạy trẻ kỹ năng an toàn dưới nước, cho trẻ học bơi phù hợp và luôn giám sát khi trẻ ở gần nước. Nhà trường, chính quyền địa phương và cộng đồng cũng cần phối hợp rà soát, cảnh báo và loại bỏ các nguy cơ đuối nước tại nơi trẻ sinh sống, học tập và vui chơi.

Phòng chống đuối nước là nhận diện nguy cơ – loại bỏ nguy cơ – giám sát trẻ – trang bị kỹ năng cần thiết, không phải chờ tai nạn xảy ra mới xử lý. Đừng để một phút lơ là trở thành nỗi đau cả đời. Chủ động phòng chống đuối nước hôm nay là cách thiết thực nhất để bảo vệ trẻ em.

Tài liệu tham khảo

1. Quyết định số 1632/QĐ-BYT ngày 05/6/2026 của Bộ Y tế về Ban hành Kế hoạch thực hiện chương trình phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2026-2030.

2. Quyết định số 306/QĐ-BYT ngày 21/6/2026 của Bộ Y tế về Ban hành tài liệu Hướng dẫn chuyên môn về Kỹ năng an toàn trong môi trường nước và dạy bơi an toàn phòng, chống đuối nước trẻ em.

3. Bộ y tế - Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hướng dẫn sơ cấp cứu ban đầu tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ em, học sinh, https://file.medinet.gov.vn//data/soytehcm/trungtamytequan7/attachments/2025_10/17052023-tai-lieu-huong-dan-1_1310202511.pdf, truy cập ngày 01/7/2026.

4. Bệnh viện Nhi Trung ương (2026), Nguy cơ đuối nước tại bể bơi công cộng và khi học bơi – Những khoảng trống đáng báo động trong việc cha mẹ giám sát trẻ, Nguy cơ đuối nước tại bể bơi công cộng và khi học bơi: Những khoảng trống đáng báo động trong việc cha mẹ giám sát trẻ, truy cập ngày 03/7/2026.

5. World Health Organization (WHO) , World report on child injury prevention, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK310641/pdf/Bookshelf_NBK310641.pdf, accessed on 01/7/2026.

Khoa Sức khoẻ cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC