An toàn từ mỗi bước chân – Chủ động phòng ngừa té ngã

Té ngã có thể xảy ra với bất kỳ ai, ở nơi làm việc hay trong sinh hoạt hằng ngày. Từ những chấn thương nhẹ như xây xát, bong gân đến gãy xương, chấn thương sọ não, tổn thương cột sống, thậm chí tử vong – té ngã có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và cuộc sống.

Ảnh minh họa

Theo số liệu tổng hợp báo cáo tai nạn thương tích của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, năm 2025, toàn Thành phố ghi nhận 117.328 ca mắc và 218 ca tử vong do tai nạn thương tích. Trong đó, nhóm tuổi 20–60 có 70.706 ca mắc và 145 ca tử vong. Riêng nguyên nhân té ngã ghi nhận 35.272 ca mắc, 29 ca tử vong; nhóm tuổi 20–60 có 15.028 ca mắc và 17 ca tử vong. Những con số này cho thấy té ngã là nguy cơ đáng lưu ý, không chỉ đối với người cao tuổi mà cả người trong độ tuổi lao động.

Nhận diện nguy cơ té ngã

Té ngã xuất phát từ những yếu tố có thể phòng tránh được:

●  Môi trường thiếu an toàn: Sàn ướt, trơn trượt; cầu thang thiếu tay vịn; lối đi có vật cản, ánh sáng kém hoặc thiếu biển cảnh báo.

●  Nguy cơ trong lao động: Làm việc trên cao, sử dụng thang và giàn giáo không bảo đảm an toàn; thiếu trang bị bảo hộ, giày chống trượt, dây đai an toàn; mất tập trung khi vận hành máy móc.

●  Thời tiết bất lợi: Mưa lớn, gió mạnh, đường trơn trượt, tầm nhìn hạn chế khi làm việc hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời.

●  Thói quen thiếu an toàn: Sử dụng điện thoại khi di chuyển, đi giày dép không phù hợp, uống rượu bia trước khi lái xe hoặc làm việc trên cao.

●  Yếu tố sức khỏe và bệnh lý: Chóng mặt, hoa mắt, rối loạn tiền đình, huyết áp không ổn định, mệt mỏi, thiếu ngủ; người mắc bệnh thần kinh, tim mạch, đái tháo đường hoặc sử dụng thuốc gây chóng mặt, buồn ngủ.

Cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo như thường xuyên chóng mặt khi thay đổi tư thế, đi đứng không vững, mất thăng bằng, phản xạ chậm hoặc nhiều lần trượt chân, vấp ngã. Khi có những biểu hiện này, cần chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân và được tư vấn phù hợp.

Chủ động phòng ngừa từ những hành động hằng ngày

Để giảm nguy cơ té ngã, mỗi người cần thực hiện các biện pháp ứng phó tương ứng:

●  Ứng phó với môi trường thiếu an toàn: Tại nơi làm việc và gia đình, giữ lối đi thông thoáng, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, lau khô sàn ướt, xử lý vị trí trơn trượt; bảo đảm ánh sáng, lắp tay vịn cầu thang và sử dụng thảm chống trượt tại khu vực cần thiết.

●  Ứng phó với nguy cơ trong lao động: Sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ; kiểm tra thang, giàn giáo và thiết bị trước khi làm việc. Khi làm việc trên cao, phải sử dụng dây đai an toàn đúng quy định; không làm việc khi mệt mỏi hoặc mất tập trung.

●  Ứng phó với thời tiết bất lợi: Không làm việc ngoài trời khi thời tiết bất lợi; giảm tốc độ khi đi lại, di chuyển lúc trời mưa, đường trơn.

●  Ứng phó với thói quen thiếu an toàn: Không sử dụng điện thoại khi đi bộ, lên xuống cầu thang hoặc điều khiển phương tiện. Mang giày dép vừa chân, có độ bám tốt; tuyệt đối không uống rượu bia trước khi lái xe hoặc làm việc trên cao.

Chăm sóc sức khỏe và quản lý bệnh lý

●  Tập luyện thể dục phù hợp để tăng cường cơ bắp và khả năng giữ thăng bằng; ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức.

●  Người mắc bệnh lý hoặc dùng thuốc ảnh hưởng thăng bằng cần trao đổi với nhân viên y tế; hạn chế làm việc trên cao, vận hành máy móc nguy hiểm khi sức khỏe không bảo đảm an toàn.

“Té ngã có thể xảy ra với bất kỳ ai – hãy chủ động phòng ngừa để bảo vệ bản thân và gia đình. Mỗi bước đi an toàn là một bước tiến đến cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc.”

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế Việt Nam. (2022). An toàn lao động và phòng ngừa tai nạn trong sản xuất. Hà Nội: Nhà xuất bản Lao động – Xã hội.

2. Bộ Y tế Việt Nam. (2023). Hướng dẫn phòng ngừa tai nạn thương tích trong cộng đồng. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học.

3. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh. (2025). Báo cáo tổng hợp tai nạn thương tích trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025. TP.HCM.

4. World Health Organization. (2021). Falls.

Khoa Sức khỏe cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC