Vẹo cột sống ở trẻ em: Hiểu đúng các dạng bệnh để can thiệp kịp thời

Nhận biết sớm sự khác biệt giữa vẹo cột sống vô căn và các dạng bệnh lý giúp cha mẹ chủ động phối hợp điều trị, bảo vệ sức khỏe lâu dài cho trẻ.

Cong vẹo cột sống không chỉ đơn thuần là một thay đổi về hình dáng bên ngoài mà còn xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, đòi hỏi sự hiểu biết đúng đắn để có cách can thiệp phù hợp. Dạng phổ biến nhất hiện nay là vẹo cột sống vô căn, chiếm khoảng 80% tổng số trường hợp ở trẻ em và thanh thiếu niên. Tùy theo độ tuổi khởi phát, dạng vô căn được chia thành ba nhóm chính: nhóm trẻ nhũ nhi từ 0 đến 3 tuổi, nhóm trẻ nhi đồng từ  và phổ biến nhất là nhóm thanh thiếu niên từ 11 tuổi trở lên khi khung xương bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì và trưởng thành nhanh chóng.

Bên cạnh dạng vô căn, trẻ em còn có thể đối mặt với vẹo cột sống bẩm sinh hoặc vẹo cột sống do bệnh lý thần kinh – cơ. Vẹo cột sống bẩm sinh thường là kết quả của những dị tật phôi thai ở các đốt sống ngay từ khi trẻ còn trong bụng mẹ, với tốc độ tiến triển phụ thuộc vào vị trí và hình dạng của các bất thường này. Trong khi đó, vẹo cột sống do bệnh lý thần kinh – cơ thường xuất hiện thứ phát sau các tình trạng như bại não, chấn thương tủy sống hay loạn dưỡng cơ. Đặc điểm của loại này là tiến triển rất nhanh và thường đòi hỏi các biện pháp can thiệp chuyên sâu như phẫu thuật để duy trì chức năng vận động cho trẻ.

Việc nhận diện đúng loại vẹo cột sống và mức độ nghiêm trọng của độ cong là yếu tố then chốt để ngăn chặn bệnh trở thành gánh nặng cho sức khỏe và tâm lý của học sinh. Nếu không được phát hiện sớm, tình trạng này có thể dẫn đến suy giảm chức năng hô hấp, tim mạch hoặc gây đau mạn tính khi trẻ trưởng thành. Vì vậy, thay vì lo lắng hay tự ý tìm cách điều trị, cha mẹ cần phối hợp với nhà trường để tầm soát định kỳ, giúp trẻ được chẩn đoán chính xác và nhận được phác đồ điều trị chuyên khoa kịp thời từ bác sĩ, đảm bảo một tương lai khỏe mạnh và tự tin.

Nguyễn Thị Nhật Tuyền, Khoa Sức khỏe cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp (HCDC)

Tài liệu tham khảo:

American Association of Neurological Surgeons (2023). Scoliosis. https://www.aans.org/patients/conditions-treatments/scoliosis, truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2026.

Weinstein SL, Dolan LA, Cheng JC, Danielsson A, Morcuende JA. Adolescent idiopathic scoliosis. Lancet. 2008;371(9623):1527–1537.

Hresko MT. Clinical practice. Idiopathic scoliosis in adolescents. N Engl J Med. 2013;368(9):834–841.

Negrini S, Donzelli S, Aulisa AG, et al. 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis. Scoliosis Spinal Disord. 2018;13:3.

Reamy BV, Slakey JB. Adolescent idiopathic scoliosis: review and current concepts. Am Fam Physician. 2001;64(1):111–116.