Tầm quan trọng của các mũi vắc xin tiêm nhắc

Theo thời gian, lượng kháng thể trong cơ thể sẽ giảm dần. Tiêm vắc xin nhắc lại giúp củng cố "lá chắn" miễn dịch, bảo vệ trẻ an toàn và khỏe mạnh. 

Vì sao trẻ cần tiêm đủ các mũi vắc xin nhắc lại?

Sau khi hoàn thành các mũi tiêm chủng cơ bản ở giai đoạn sơ sinh và dưới 1 tuổi, hệ miễn dịch của trẻ đã ghi nhớ và sản sinh ra lượng kháng thể nhất định để chống lại mầm bệnh. Tuy nhiên, nồng độ kháng thể này không duy trì vĩnh viễn mà sẽ giảm dần theo thời gian. Khi nồng độ kháng thể giảm xuống dưới ngưỡng bảo vệ, trẻ sẽ đối mặt với nguy cơ cao bị lây nhiễm hoặc tái mắc bệnh khi tiếp xúc với nguồn lây trong môi trường sống và trường học.

Mũi tiêm nhắc giúp “đánh thức” trí nhớ miễn dịch. Cơ thể sẽ nhanh chóng tạo ra lượng kháng thể cao hơn và bền hơn, nhờ đó duy trì hiệu quả phòng bệnh lâu dài. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo các mũi nhắc lại là một phần không thể thiếu của lịch tiêm chủng thường xuyên cho trẻ em. 

Lịch tiêm chủng nhắc lại theo quy định của Bộ Y tế như thế nào?

Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 13/2026/TT-BYT ngày 16/5/2026 và Quyết định số 94/QĐ-PB ngày 30/6/2026 quy định danh mục bệnh truyền nhiễm, đối tượng và lịch tiêm chủng bắt buộc trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Quy định mới này xác định rõ các cột mốc quan trọng mà phụ huynh cần đưa trẻ đi tiêm các mũi nhắc lại.

Cụ thể, ở mốc trẻ đủ 18 tháng tuổi, Chương trình Tiêm chủng mở rộng quy định thực hiện mũi tiêm nhắc lại đối với vắc xin phối hợp phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván cũng như vắc xin phối hợp có chứa thành phần sởi. Việc tiêm nhắc ở giai đoạn 18 tháng tuổi giúp củng cố miễn dịch sau các mũi tiêm cơ bản lúc trẻ dưới 1 tuổi, trước khi trẻ gia nhập môi trường mầm non.

Đến cột mốc trẻ đủ 7 tuổi, khi trẻ bước vào lứa tuổi tiểu học và gia tăng tiếp xúc xã hội, Thông tư số 13/2026/TT-BYT và Quyết định số 94/QĐ-PB quy định trẻ cần được tiêm nhắc lại lần 2 đối với vắc xin phối hợp phòng bệnh bạch hầu và uốn ván. 

Bên cạnh đó, vắc xin viêm não Nhật Bản cần đủ 3 mũi: mũi 1 khi trẻ đủ 1 tuổi, mũi 2 sau mũi 1 từ 1-2 tuần, mũi 3 sau mũi 1 một năm. Phụ huynh nên kiểm tra để không bỏ sót mũi thứ 3.

Phụ huynh có trách nhiệm gì trong việc tiêm chủng cho trẻ?

Sự bận rộn trong cuộc sống hàng ngày hoặc tâm lý chủ quan cho rằng trẻ lớn sẽ ít mắc bệnh hơn đôi khi khiến nhiều bậc cha mẹ bỏ quên các cột mốc tiêm nhắc quan trọng của con. Ngành Y tế khuyến cáo các phụ huynh nên chủ động kiểm tra sổ tiêm chủng cá nhân của trẻ định kỳ để đối chiếu với các mốc độ tuổi khuyến cáo.

Trong trường hợp phát hiện trẻ bị bỏ lỡ hoặc chưa tiêm đủ các mũi tiêm nhắc theo lịch quy định, cha mẹ cần đưa trẻ đến ngay Trạm Y tế phường/xã hoặc cơ sở tiêm chủng gần nhất để được nhân viên y tế tư vấn lịch tiêm bù phù hợp. Việc tuân thủ đúng khoảng cách và độ tuổi tiêm chủng không chỉ bảo vệ bản thân trẻ mà còn góp phần xây dựng miễn dịch cộng đồng vững chắc, ngăn ngừa nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong trường học và tại địa phương.

Tài liệu tham khảo:

[1] Thông tư số 13/2026/TT-BYT ngày 16/05/2026 của Bộ Y tế: https://luatvietnam.vn/y-te/thong-tu-13-2026-tt-byt-quy-dinh-chi-tiet-ve-hoat-dong-tiem-chung-tu-bo-y-te-434914-d1.html

[2] Quyết định số 94/QĐ-PB ngày 30/06/2026 của Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế về Ban hành hướng dẫn lịch tiêm chủng và cách dùng vắc xin, sinh phẩm trong Chương trình tiêm chủng mở rộng; tiêm chủng chống dịch

[3] WHO: https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-and-biologicals/policies/who-recommendations-for-routine-immunization---summary-tables

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh