Bộ Y tế kiểm tra công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng tại Thành phố Hồ Chí Minh

Sáng ngày 29/3/2026, Đoàn công tác của Bộ Y tế do PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế làm Trưởng đoàn, đã có buổi kiểm tra và làm việc về công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh dịch bệnh có xu hướng gia tăng.

Tại điểm đến đầu tiên là Bệnh viện Nhi đồng 2, lãnh đạo bệnh viện đã báo cáo về công tác thu dung, điều trị bệnh tay chân miệng. Theo đó, từ ngày 01/01 đến 27/3/2026, bệnh viện đã tiếp nhận điều trị nội trú cho 330 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, trong đó 97% là trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo; đồng thời cũng ghi nhận 52 trường hợp tay chân miệng nặng (từ độ 2b trở lên), chiếm 15,7% tổng số ca nội trú.

Kết quả xét nghiệm cho thấy tác chủng vi rút Enterovirus 71 (EV71) xuất hiện với tỷ lệ cao trong các mẫu bệnh phẩm. Đây là tác nhân có độc lực mạnh, dễ gây biến chứng nặng. Hiện bệnh viện đã xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng tình huống số ca bệnh tăng, chủ động bố trí khu vực điều trị và chuẩn bị nguồn lực và đảm bảo dự trữ các thuốc thiết yếu như Gamma Globulin truyền tĩnh mạch và Phenobarbital đủ dùng trong ít nhất 2 tháng và có kế hoạch bổ sung định kỳ. 

Ảnh: PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế thăm hỏi, động viên các bệnh nhi đang điều trị tại giường bệnh ở Bệnh viện Nhi đồng 2

Tiếp tục làm việc tại Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, PGS.TS. Nguyễn Vũ Thượng - Phó Viện trưởng, nhận định bệnh tay chân miệng tại khu vực phía Nam đang gia tăng số ca nặng. Riêng tuần 11 năm 2026, số ca nặng tăng 32% so với trung bình 4 tuần trước đó. Kết quả giám sát vi sinh cho thấy chủng vi rút EV71 tiếp tục lưu hành với tỷ lệ cao, chiếm 56% trong các mẫu xét nghiệm năm 2026. Đáng chú ý, tỷ lệ dương tính với EV71 ở nhóm bệnh nặng (độ 2b trở lên) lên đến 88%, cho thấy nguy cơ gia tăng các ca diễn tiến nặng cần được đặc biệt lưu ý trong công tác điều trị và phòng, chống dịch. 

Phân bố ca mắc EV71 chủ yếu tập trung ở trẻ nhỏ, trong đó nhóm 1 tuổi chiếm 42,7%, nhóm 2 tuổi chiếm 33,6% và trẻ dưới 5 tuổi chiếm đa số. Điều này cho thấy nhóm trẻ nhỏ tiếp tục là đối tượng nguy cơ cao cần được tăng cường các biện pháp phòng bệnh tại gia đình và trường học. 

Ảnh: PGS.TS. Nguyễn Vũ Thượng - Phó Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, nhận định về tình hình bệnh tay chân miệng tại khu vực phía Nam

Báo cáo về tình hình dịch bệnh trên địa bàn, ThS.BS. Lê Hồng Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) cho biết, tính từ đầu năm đến nay, toàn Thành phố ghi nhận 8.152 ca mắc, tăng 209% so với cùng kỳ năm 2025; 332 ổ dịch tay chân miệng, trong đó 181 ổ dịch tại trường học và 151 ổ dịch tại cộng đồng. Riêng trong tuần 12 năm 2026 (từ 16/03/2026 đến 22/03/2026) ghi nhận 858 ca mắc mới và phát sinh 42 ổ dịch mới.

Đến nay, Thành phố ghi nhận 109 trường hợp nặng từ độ 2b trở lên và 4 trường hợp tử vong liên quan đến bệnh tay chân miệng. Kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm xác định sự hiện diện của các chủng vi rút EV71 và CA16, trong đó đặc biệt lưu ý chủng EV71 do có độc lực cao.

Ảnh: ThS.BS. Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc HCDC báo cáo tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Để chủ động kiểm soát dịch bệnh trên toàn địa bàn, Ngành y tế Thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm. Thành phố đã kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo tăng cường phòng, chống bệnh tay chân miệng, đồng thời đẩy mạnh truyền thông với nhiều hình thức đa dạng như video, infographic và các buổi livestream tập huấn, góp phần nâng cao nhận thức phòng bệnh trong cộng đồng. Song song đó, Ngành Y tế tổ chức đào tạo trực tuyến cho cán bộ y tế cơ sở, trường học và lực lượng cộng tác viên nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm và xử lý ca bệnh. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường tại trạm y tế và các cơ sở giáo dục, đặc biệt là nhóm giữ trẻ có nguy cơ cao. Hệ thống giám sát dịch tễ và tác nhân gây bệnh tiếp tục được duy trì chặt chẽ, giúp kịp thời cảnh báo các chủng vi rút nguy hiểm như EV71.

Bên cạnh đó, các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu sẵn sàng thu dung, điều trị, trong khi tuyến trên tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới. Ngành Giáo dục và chính quyền địa phương cũng phối hợp đảm bảo điều kiện vệ sinh trường học, đồng thời phát huy vai trò của mạng lưới cộng tác viên sức khỏe cộng đồng trong giám sát và phòng, chống dịch tại cơ sở.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương ghi nhận những nỗ lực của Ngành Y tế Thành phố trong công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng, đồng thời đưa ra một số chỉ đạo trọng tâm nhằm tăng cường kiểm soát dịch bệnh trong thời gian tới.

Ảnh: PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc về công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng.

Thứ trưởng đề nghị tiếp tục tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh; giao Cục Phòng bệnh làm đầu mối phối hợp với các viện khu vực rà soát phương án giám sát, xét nghiệm, đặc biệt đối với những người chăm sóc trẻ như cha mẹ, người giữ trẻ. Trong bối cảnh bệnh tay chân miệng là bệnh lưu hành và đã ghi nhận các trường hợp tử vong, việc chủ động phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng trong giảm ca nặng.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng lưu ý cần có biện pháp phòng bệnh đối với người lớn tiếp xúc gần với trẻ mắc bệnh, không chỉ dừng lại ở cách ly ca bệnh. Đồng thời, cần cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và quy trình chuyển tuyến phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh việc tăng cường phòng, chống nhiễm khuẩn trong bệnh viện để hạn chế lây nhiễm chéo; khẩn trương mua sắm, bảo đảm đủ thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh; tổ chức tập huấn liên tục và xây dựng đội ngũ giảng viên nòng cốt về điều trị tay chân miệng cho các tuyến.

Về công tác truyền thông, Thứ trưởng đề nghị tiếp tục đẩy mạnh truyền thông phòng bệnh trong cộng đồng, chú trọng nhận biết sớm dấu hiệu bệnh bằng hình ảnh trực quan, tăng cường truyền thông trên mạng xã hội, đồng thời nhấn mạnh các biện pháp vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường nhằm giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh