Xóa bỏ rào cản – Bảo đảm quyền cho người khuyết tật
Nhân kỷ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18/04), đây là dịp để chúng ta cùng nhìn lại hành trình nỗ lực không ngừng nhằm dỡ bỏ mọi rào cản, bảo vệ quyền con người và hướng tới một xã hội bình đẳng, nơi không một ai bị bỏ lại phía sau.

Một giờ học kỹ năng của các học viên tại một Trung tâm bảo trợ xã hội.
Theo tinh thần của Công ước Liên hợp quốc về Quyền của người khuyết tật, khuyết tật không chỉ là vấn đề cá nhân mà là một khái niệm mang tính phát triển, xuất phát từ sự tương tác giữa người có khiếm khuyết với các rào cản về môi trường và thái độ xã hội. Chính những rào cản này đã hạn chế sự tham gia đầy đủ và bình đẳng của người khuyết tật trong đời sống, vì vậy mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy, bảo vệ và bảo đảm để họ được hưởng đầy đủ các quyền và tự do cơ bản của con người, đồng thời tôn trọng phẩm giá vốn có; mọi hình thức phân biệt đối xử dựa trên khuyết tật đều là sự vi phạm nhân phẩm.
Để biến “quyền” thành “hiện thực”, cần có sự chung tay của toàn xã hội trên nhiều phương diện, trước hết là xây dựng môi trường không rào cản, nơi người khuyết tật có thể tiếp cận bình đẳng với cơ sở hạ tầng, giao thông, thông tin liên lạc, công nghệ, cũng như các dịch vụ y tế và giáo dục ở cả thành thị và nông thôn. Bên cạnh đó, cần bảo đảm quyền được học tập trong hệ thống giáo dục hòa nhập ở mọi cấp độ và cơ hội việc làm bình đẳng trong môi trường an toàn, dễ tiếp cận, đồng thời tạo điều kiện để người khuyết tật có thể sống độc lập, lựa chọn nơi cư trú, tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng và tham gia đầy đủ vào các hoạt động chính trị, văn hóa, thể thao và giải trí.
Tại Việt Nam, với hơn 7 triệu người khuyết tật, chiếm khoảng 7,06% dân số từ 2 tuổi trở lên, trong đó có 58% là nữ, 28,3% là trẻ em và gần 29% là người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng, việc thúc đẩy hòa nhập xã hội là một nhiệm vụ quan trọng và lâu dài. Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ thông qua việc tham gia và thực thi các công ước quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Quyền của người khuyết tật, Công ước ILO 159 về tái thích ứng nghề nghiệp và việc làm cho người khuyết tật, cũng như Hiệp ước Marrakesh nhằm mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho người khiếm thị, đồng thời các chính sách an sinh xã hội, phát triển kinh tế, hỗ trợ nhóm yếu thế và người dân vùng khó khăn cũng không ngừng được hoàn thiện.
Thúc đẩy xã hội hòa nhập không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành, một tổ chức hay một thời điểm nhất định mà là hành trình bền bỉ của toàn xã hội. Khi người khuyết tật được bảo đảm quyền và tham gia trọn vẹn vào đời sống, đó không chỉ là sự tiến bộ về mặt nhân văn mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Nhân Ngày Người khuyết tật Việt Nam, mỗi cá nhân và tổ chức cần nâng cao nhận thức, xóa bỏ định kiến và những rào cản vô hình đối với người khuyết tật, tôn trọng sự khác biệt, quyền tự chủ và phẩm giá của mỗi cá nhân, đồng thời ghi nhận và phát huy những đóng góp của họ đối với gia đình, cộng đồng và xã hội, cùng chung tay xây dựng một Việt Nam hòa nhập, bình đẳng và phát triển, nơi mỗi người đều có cơ hội đóng góp theo khả năng của mình.
Tài liệu tham khảo:
2. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Linh-vuc-khac/Cong-uoc-ve-quyen-cua-nguoi-khuyet-tat-269871.aspx
3. https://nhandan.vn/bao-dam-hoa-nhap-xa-hoi-cua-nguoi-khuyet-tat-vi-tien-bo-cong-dong-post931693.html
Khoa Sức khoẻ cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp, HCDC