Viêm gan siêu vi B: Hiểu rõ để chăm sóc và bảo vệ lá gan khỏe mạnh

Viêm gan siêu vi B mới là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ gan và ung thư gan tại Việt Nam. Bệnh thường tiến triển âm thầm nên việc hiểu rõ và chủ động phòng ngừa là vô cùng quan trọng.

Các đường lây truyền phổ biến của bệnh viêm gan siêu vi B

Viêm gan siêu vi B (hay còn gọi là viêm gan B) do vi rút HBV gây ra. Đây là loại vi rút có sức sống mãnh liệt và khả năng lây nhiễm khá cao, chủ yếu qua 3 con đường:

- Từ mẹ sang con: Đây là con đường lây nhiễm phổ biến nhất tại nước ta. Nếu mẹ mắc viêm gan B mà không có biện pháp bảo vệ, trẻ sinh ra có nguy cơ cao mang virus suốt đời.

- Qua đường máu: Việc dùng chung các vật dụng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, kìm bấm móng tay, hoặc xăm hình, tiêm chích không an toàn... đều có thể là cầu nối cho virus xâm nhập.

- Quan hệ tình dục không an toàn: Vi rút viêm gan B có mặt trong các dịch tiết cơ thể và dễ dàng lây truyền khi quan hệ không có biện pháp bảo vệ.

Lưu ý viêm gan B không lây qua việc ăn uống chung, ôm hôn, bắt tay hay hắt hơi. Vì vậy, chúng ta không nên có thái độ kỳ thị hay xa lánh người bệnh.

Vì sao viêm gan B thường khó nhận biết sớm?

Nhiều người mang trong mình vi rút viêm gan B hàng chục năm nhưng cơ thể vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, không có bất kỳ triệu chứng nào. Họ vẫn đi làm, sinh hoạt bình thường và vô tình lây cho người khác. Đến khi người bệnh cảm thấy chán ăn, mệt mỏi rã rời, vàng da, vàng mắt hay đau tức vùng hạ sườn phải... thì thường lá gan đã bị tàn phá nặng nề. Việc bệnh tiến triển âm thầm khiến nhiều người dễ bỏ qua các cơ hội tầm soát sớm.

Những biến chứng sức khỏe cần lưu tâm

Nếu không được phát hiện và quản lý kịp thời, vi rút viêm gan B có thể gây tổn thương gan kéo dài, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như:

- Xơ gan: Các mô gan khỏe mạnh dần bị thay thế bởi các vết sẹo. Gan trở nên khô cứng, mất đi khả năng lọc độc tố. Người bệnh có thể bị trướng bụng (cổ trướng), nôn ra máu, suy kiệt và tử vong.

- Ung thư gan: Viêm gan B là một trong những thủ phạm chính gây ra ung thư gan. Khối u ác tính phát triển nhanh chóng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng với tỷ lệ tử vong rất cao.

Chủ động bảo vệ sức khỏe lá gan

Đừng đợi đến khi gan "kêu cứu" mới bắt đầu hành động. Chúng ta hoàn toàn có thể bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình bằng những thói quen tích cực, đơn giản:

- Tiêm vắc xin phòng bệnh: Đây là "tấm khiên" rẻ tiền và hiệu quả nhất. Trẻ sơ sinh cần được tiêm mũi đầu tiên trong vòng 24 giờ sau sinh. Người lớn nếu chưa mắc bệnh cũng cần xét nghiệm và tiêm phòng ngay.

- Khám sức khỏe và tầm soát định kỳ: Hãy thêm xét nghiệm viêm gan B vào danh mục khám sức khỏe hàng năm của bạn. Nếu phát hiện nhiễm vi rút, đừng quá lo lắng, hãy tuân thủ lịch tái khám và uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ để “ngủ đông” vi rút.

- Lối sống an toàn: Tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân dễ dính máu; thực hiện sinh hoạt tình dục an toàn; hạn chế tối đa rượu bia để không tạo thêm gánh nặng cho gan.

Gan đóng vai trò như một “nhà máy” xử lý độc tố để thanh lọc cơ thể. Hãy quan tâm và chăm sóc lá gan của bạn bằng cách chủ động tầm soát và phòng ngừa ngay từ hôm nay.

Tài liệu tham khảo:

1. World Health Organization. Hepatitis B. Updated July 28, 2026. WHO; 2026.

2. Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Overview of Hepatitis B. Updated August 29, 2025. CDC; 2025.

3. Quyết định số 3310/QĐ-BYT ngày 29 tháng 7 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế: Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh viêm gan vi rút B.

BS.CKII. Đoàn Công Viên - Phòng khám Đa khoa, Chuyên khoa, HCDC