TP.HCM: Nâng cao năng lực cho 168 Trạm Y tế về quản lý, vận hành Đội đáp ứng nhanh và Giám sát dựa vào cộng đồng

Nhằm chủ động phòng ngừa dịch bệnh và nâng cao năng lực ứng phó khẩn cấp tại tuyến cơ sở, trong các ngày 21, 24 và 26/8/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) đã phối hợp cùng Tổ chức Sức khỏe Gia đình Quốc tế (FHI 360) tổ chức chuỗi hội thảo chuyên đề dành cho lãnh đạo các Trạm Y tế (TYT) trên toàn Thành phố.

Ảnh: Đại biểu tham dự Hội thảo "Quản lý, vận hành Đội đáp ứng nhanh và Giám sát dựa vào cộng đồng" ngày 21/8/2026 chụp ảnh lưu niệm

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ThS.BS. Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc HCDC nhấn mạnh việc thành lập Đội đáp ứng nhanh (RRT) tại tuyến y tế cơ sở là vô cùng cần thiết nhằm tăng cường khả năng ứng phó với các sự kiện y tế công cộng khẩn cấp ngay tại địa phương. Bên cạnh đó, giám sát dựa vào cộng đồng (CBS) là một trong những giải pháp thiết thực, hỗ trợ Trạm Y tế nhanh chóng phát hiện các dấu hiệu cảnh báo dịch bệnh ngay tại địa bàn phụ trách.

Ảnh: ThS.BS. Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc HCDC phát biểu khai mạc Hội thảo 

Quản lý, vận hành Đội đáp ứng nhanh

Tại Hội thảo, các đại biểu đã được giới thiệu tổng quan về vai trò của Đội RRT và phân tích thực trạng triển khai hệ thống hiện tại. Các chuyên gia cũng hướng dẫn chi tiết hoạt động vận hành Đội trong từng giai đoạn, bao gồm: công tác quản lý nhân sự, xây dựng bộ quy trình chuẩn (SOP), nội dung đào tạo và công tác chuẩn bị vật tư, trang thiết bị nhằm đảm bảo tính sẵn sàng cao nhất.

Ảnh: ThS. Trương Thị Thanh Lan - Trưởng khoa Giám sát, cảnh báo, chuẩn bị và đáp ứng khẩn cấp dịch bệnh trao đổi cùng với các đại biểu về công tác quản lý và vận hành RRT TYT

Theo số liệu báo cáo, tính đến nay, 168/168 Trạm Y tế xã, phường, thị trấn trên địa bàn Thành phố đã ban hành quyết định thành lập Đội RRT, với tổng cộng 221 đội và 1.934 thành viên. Tuy nhiên, qua quá trình rà soát, hoạt động quản lý và vận hành tại một số đơn vị vẫn đang đối mặt với những khó khăn nhất định về nhân sự, năng lực chuyên môn, trang thiết bị và nguồn kinh phí.

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc này, HCDC thống nhất sẽ sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về tiêu chí kích hoạt và cơ số vật tư thiết yếu. Đồng thời, Trung tâm sẽ tiếp tục đẩy mạnh chương trình tập huấn, nâng cao kỹ năng thực hành ứng phó thực tế cho lực lượng RRT tại các Trạm Y tế.

Phát huy vai trò giám sát dựa vào cộng đồng

Mô hình CBS được giới thiệu tại Hội thảo như một hệ thống cảnh báo sớm, giúp khai thác tối đa nguồn thông tin từ người dân, cộng tác viên y tế, Trưởng khu phố và mạng lưới nhà thuốc tư nhân.

Kết quả từ giai đoạn thí điểm đã chứng minh tính hiệu quả rõ rệt của mô hình này: hệ thống ghi nhận 78 dấu hiệu cảnh báo, từ đó xác minh và xử lý kịp thời 40 sự kiện dịch tễ thực tế (điển hình như sốt xuất huyết, tay chân miệng và các vấn đề liên quan đến y tế môi trường). Dù vậy, các đại biểu cũng nhìn nhận, để duy trì sự tham gia và gắn bó của lực lượng cộng tác viên, cần có các giải pháp lâu dài về chế độ, chính sách hỗ trợ.

Kết luận Hội thảo, lãnh đạo HCDC khẳng định việc thành lập Đội đáp ứng nhanh là chủ trương xuyên suốt từ cấp Trung ương, các Viện khu vực đến địa phương. Do đó, mỗi tuyến y tế đều đòi hỏi phải xây dựng một lực lượng đáp ứng khẩn cấp tại cơ sở, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “4 tại chỗ”.

Đối với công tác Giám sát dựa vào cộng đồng, các địa phương cần chủ động nghiên cứu, vận dụng mô hình một cách linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn để khai thác hiệu quả nguồn tin báo từ người dân. Trong thời gian tới, HCDC sẽ tiếp tục triển khai các chương trình tập huấn nâng cao năng lực, đồng thời ban hành các quy trình chuẩn (SOP) và văn bản hướng dẫn nhằm giúp các Trạm Y tế có cơ sở tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả trên toàn Thành phố.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh