Tết Nguyên Đán - Giá trị văn hóa truyền thống và khát vọng bình an

Tết Nguyên Đán là lễ hội truyền thống lớn nhất, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Không chỉ là thời điểm chuyển giao năm cũ và năm mới, Tết còn hàm chứa những giá trị sâu sắc về văn hóa, tâm linh, gia đình và cộng đồng, thể hiện khát vọng về một năm mới an lành, hạnh phúc.

Ảnh: Không khí sum họp ấm áp của gia đình Việt trong ngày Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán (còn gọi là Tết Cổ truyền, Tết Âm lịch) là dịp lễ mở đầu cho năm mới theo lịch âm. Theo các nghiên cứu văn hóa, Tết gắn liền với nền văn minh lúa nước, phản ánh đời sống sản xuất nông nghiệp và quan niệm sống hài hòa giữa con người với thiên nhiên. Từ xa xưa, Tết đã trở thành mốc thời gian quan trọng, đánh dấu sự kết thúc của một chu kỳ lao động và mở ra một khởi đầu mới với nhiều hy vọng.

Tết - Không gian văn hóa bền vững của dân tộc

Trong dòng chảy lịch sử, Tết Nguyên Đán tạo nên một không gian văn hóa đặc trưng. Những phong tục như dọn dẹp nhà cửa, gói bánh chưng - bánh tét, chưng hoa mai, hoa đào hay bày mâm ngũ quả đã trở thành biểu tượng sinh động của Tết. Qua nhiều thế hệ, các nghi thức ấy được gìn giữ và bồi đắp, tạo nên bản sắc dân tộc không thể trộn lẫn.

Tết cũng là thời điểm con người hướng về cội nguồn. Việc thờ cúng tổ tiên thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” - một giá trị cốt lõi trong tâm thức người Việt. Trong không khí linh thiêng ấy, mỗi gia đình đều gửi gắm ước nguyện về sức khỏe, bình an cho các thành viên.

Ảnh: Mâm cỗ Tết truyền thống của gia đình Việt, với bánh chưng, món ăn cổ truyền

Tết - Thời khắc đoàn viên và gắn kết cộng đồng

Ý nghĩa sâu sắc nhất của Tết Nguyên Đán chính là sự sum họp. Sau một năm mưu sinh vất vả, Tết là dịp để mọi người trở về bên gia đình. Những bữa cơm tất niên, lời chúc đầu năm hay phong bao lì xì tuy giản dị nhưng chứa đựng tình cảm ấm áp, thắt chặt tình thân.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi gia đình, Tết còn lan tỏa tinh thần cộng đồng, tình làng nghĩa xóm. Những những hành động sẻ chia, giúp đỡ nhau trong ngày xuân góp phần xây dựng một xã hội đoàn kết, nhân ái.

Tết - Biểu tượng của niềm hy vọng và sự khởi đầu

Tết Nguyên Đán mang theo niềm tin về những điều tốt đẹp phía trước. Theo quan niệm dân gian, những việc làm, lời nói tốt lành trong những ngày đầu năm sẽ mang lại một năm mới mưa thuận gió hòa, gia đình an khang. Bên cạnh giá trị tinh thần, Tết còn thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch, tạo nên không khí sôi động, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Chăm sóc sức khỏe để đón Tết trọn vẹn

Để niềm vui ngày Tết thực sự trọn vẹn, việc chủ động bảo vệ sức khỏe là vô cùng quan trọng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh khuyến cáo người dân thực hiện lối sống lành mạnh, ăn uống điều độ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm; phòng chống dịch bệnh, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống; cẩn trọng trong đi lại, hạn chế rượu bia để phòng tránh tai nạn thương tích.

Nhân dịp Tết Nguyên Đán cổ truyền, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh kính chúc người dân Thành phố năm mới thật nhiều sức khỏe, an khang và thịnh vượng!

Tài liệu tham khảo:

- Cơ sở văn hóa Việt Nam - Trần Quốc Vượng;

- Việt Nam phong tục - Phan Kế Bính;

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Nguyên Đán? Người Việt Nam đón Tết thế nào?” - Thư viện Pháp luật.

Trần Ngọc - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh