Rượu bia đang tàn phá lá gan của bạn như thế nào?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rượu bia là nguyên nhân gây ra hơn 200 bệnh tật, thương tích và các vấn đề sức khỏe khác, trong đó có tới 42% số ca tử vong do xơ gan trên toàn cầu. Hạn chế hoặc ngừng uống rượu, bia và chủ động kiểm tra sức khỏe là cách thiết thực để bảo vệ lá gan.

Gánh nặng bệnh gan do rượu bia gây ra

Gan đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu như chuyển hóa chất dinh dưỡng, sản xuất protein và đào thải độc tố. Phần lớn rượu bia được chuyển hóa tại gan. Khi sử dụng rượu, bia thường xuyên hoặc với lượng lớn có thể gây tổn thương tế bào gan và dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan hoặc ung thư gan.

Nguy cơ tổn thương gan do rượu bia phụ thuộc vào lượng sử dụng, thời gian sử dụng và sức khỏe của từng người. Tổn thương gan do rượu bia có thể diễn tiến qua nhiều giai đoạn, từ nhẹ đến nặng và có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, can thiệp kịp thời:

Gan nhiễm mỡ: Mỡ tích tụ trong gan làm hạn chế hoạt động của tế bào gan. Đây là giai đoạn đầu, hầu như không có triệu chứng rõ rệt nên người bệnh thường không nhận ra và dễ bỏ lỡ thời điểm can thiệp sớm.

Viêm gan do rượu: Tế bào gan bị tổn thương, viêm và hoại tử. Người bệnh thường có các biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau bụng, vàng da, vàng mắt; trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng.

Xơ gan: Tổn thương kéo dài làm hình thành mô sẹo, gây thay đổi cấu trúc và suy giảm chức năng gan. Bệnh có thể gây bụng trướng, xuất huyết tiêu hóa, lú lẫn, suy thận và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Ung thư gan: Xơ gan và tổn thương gan kéo dài làm tăng nguy cơ ung thư tế bào gan, một bệnh lý nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng.

Bảo vệ lá gan từ những lựa chọn hằng ngày

Không uống rượu, bia là lựa chọn tốt nhất để bảo vệ lá gan. WHO khẳng định không có mức sử dụng rượu, bia nào được xem là an toàn cho sức khỏe. Đặc biệt, người đang mắc bệnh gan nên ngừng uống rượu, bia.

Nếu chưa thể ngừng uống, hãy giảm lượng và số ngày uống. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, không uống quá 2 đơn vị cồn/ngày đối với nam, 1 đơn vị cồn/ngày đối với nữ và không uống quá 5 ngày/tuần. Tuy nhiên, đây không phải là mức an toàn; càng uống ít, nguy cơ đối với sức khỏe càng thấp.

Bên cạnh đó, duy trì chế độ ăn cân đối, tăng rau xanh và trái cây, hạn chế thực phẩm nhiều đường, chất béo, thường xuyên vận động và ngủ đủ giấc.

Nếu bản thân hoặc người thân khó kiểm soát việc uống rượu, bia, thường xuyên uống quá mức hoặc vẫn tiếp tục uống dù đã ảnh hưởng đến sức khỏe, hãy chủ động thực hiện bộ câu hỏi sàng lọc nguy cơ sức khỏe do uống rượu, bia (AUDIT) của Bộ Y tế tại dgnc.hcdc.vn/alcohol. Sau khi có kết quả, người dân có thể đến Trạm Y tế để được nhân viên y tế tư vấn, đánh giá và hỗ trợ phù hợp.

Chủ động giảm hoặc ngừng uống rượu, bia càng sớm càng tốt để bảo vệ lá gan và sức khỏe của bạn ngay hôm nay.

Nguyễn Minh Thắng, Diệu Hương - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh

Tài liệu tham khảo:

World Health Organization. Global status report on alcohol and health and treatment of substance use disorders

Johns Hopkins Medicine. Alcohol-Associated Liver Disease.

World Health Organization (WHO). Alcohol – Fact sheet, 28/6/2024.

Viện Quốc gia về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu (NIAAA), Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH). https://www.niaaa.nih.gov/alcohols-effects-health/alcohols-effects-body

Bộ Y tế. Quyết định số 4946/QĐ-BYT ngày 26/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành tài liệu “Hướng dẫn sàng lọc và can thiệp giảm tác hại cho người có nguy cơ sức khỏe do uống rượu, bia tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu và tại cộng đồng”