Rượu bia ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ vị thành niên

Rượu bia không chỉ gây hại cho sức khỏe thể chất mà còn ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng học tập, sức khỏe tâm thần và hành vi của trẻ vị thành niên. Hiểu đúng những tác hại này sẽ giúp gia đình và cộng đồng chủ động bảo vệ trẻ trước nguy cơ từ rượu bia.

Tuổi vị thành niên là giai đoạn thay đổi nhiều cả về thể chất lẫn tâm lý. Sự tò mò muốn thử uống rượu bia giống người lớn là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, việc tiếp xúc với rượu bia từ sớm có thể gây nhiều tác hại lâu dài đối với sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

Giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng đến sự phát triển

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), rối loạn giấc ngủ là một trong những tác động bất lợi của việc sử dụng rượu bia, đặc biệt đáng lo ngại khi cơ thể và não bộ trẻ vị thành niên vẫn đang phát triển. Cồn làm gián đoạn chu kỳ giấc ngủ tự nhiên, khiến trẻ ngủ không sâu, dễ thức giấc và mệt mỏi sau khi thức dậy. Ngoài ra, rượu bia còn ảnh hưởng đến dinh dưỡng, làm suy giảm thể lực, thay đổi cân nặng (giảm hoặc tăng cân bất thường), từ đó sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chiều cao và sức khỏe toàn diện của trẻ. 

Giảm khả năng học tập và ảnh hưởng sức khỏe tâm thần

Ở tuổi vị thành niên, não bộ vẫn đang tiếp tục hoàn thiện. Cồn có thể làm suy giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và xử lý thông tin, từ đó ảnh hưởng đến kết quả học tập. Trẻ sử dụng rượu bia cũng có nguy cơ xuất hiện những thay đổi về cảm xúc và hành vi như dễ cáu gắt, lo âu, buồn chán hoặc mất kiểm soát cảm xúc, dẫn đến tâm lý chán nản, mệt mỏi khi đến trường.

Tăng nguy cơ hành vi nguy hiểm và bạo lực

Rượu bia làm suy giảm khả năng phán đoán và kiểm soát hành vi. Khi chịu tác động của cồn, trẻ dễ có những hành động bốc đồng, liều lĩnh, tăng nguy cơ xung đột, bạo lực, tai nạn thương tích hoặc vi phạm pháp luật. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc sử dụng rượu bia từ sớm làm tăng nguy cơ lệ thuộc rượu khi trưởng thành, đồng thời liên quan đến nhiều bệnh lý, tai nạn thương tích và các vấn đề sức khỏe tâm thần, từ đó làm tăng nguy cơ tử vong sớm.

Đồng hành cùng trẻ vượt qua cám dỗ từ rượu bia

Ở tuổi vị thành niên, trẻ có nhu cầu khẳng định bản thân, thích khám phá và dễ chịu ảnh hưởng từ bạn bè. Vì vậy, thay vì cấm đoán, cha mẹ nên lắng nghe, chia sẻ và dành thời gian trò chuyện, giúp trẻ hiểu rõ tác hại của rượu bia và biết cách từ chối những lời mời sử dụng rượu bia. 

Bên cạnh sự đồng hành của gia đình, nhà trường và cộng đồng cần cùng tạo môi trường an toàn, hỗ trợ trẻ khi cần thiết và khuyến khích các em hình thành lối sống lành mạnh, vì một thế hệ trẻ khoẻ mạnh và phát triển toàn diện. 

Ths. Bùi Hùng Mạnh – Khoa Dinh Dưỡng – Phòng Chống Bệnh Không Lây Nhiễm - HCDC

Tài liệu tham khảo:

Mohney l, wadhwa r. Alcohol and substance abuse evaluation and treatment in american indians and alaska natives. Statpearls [internet]. Treasure island (fl): statpearls publishing; 2024.

Centers for disease control and prevention (cdc). Preventing excessive alcohol use with proven strategies. 2024.