Quyền lợi Bảo hiểm y tế và Phục hồi chức năng cho người khuyết tật

Bảo hiểm y tế (BHYT) được xem là “phao cứu sinh” quan trọng, giúp người khuyết tật tiếp cận các dịch vụ phục hồi chức năng (PHCN) một cách bền vững mà không phải quá lo lắng về chi phí. Với chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, đặc biệt dành cho người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng, BHYT không chỉ giảm áp lực tài chính mà còn mở ra cơ hội chăm sóc sức khỏe toàn diện và hòa nhập cộng đồng.

Quyền lợi BHYT cho người khuyết tật

Người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội sẽ được cấp thẻ BHYT miễn phí do ngân sách Nhà nước đóng.

Về mức hưởng, khi khám chữa bệnh đúng tuyến, người tham gia được thanh toán 100% chi phí trong phạm vi chi trả của BHYT (theo quy định hiện hành đối với thuốc, vật tư, dịch vụ kỹ thuật). Đồng thời, còn được hỗ trợ chi phí vận chuyển từ tuyến huyện lên tuyến trên trong trường hợp cấp cứu hoặc cần chuyển tuyến điều trị nội trú.

Trong trường hợp khám chữa bệnh không đúng tuyến (trừ cấp cứu), BHYT vẫn chi trả theo mức quy định: 40% chi phí điều trị nội trú tại tuyến trung ương; 100% chi phí điều trị nội trú tại tuyến tỉnh; và 100% chi phí khám chữa bệnh tại tuyến huyện.

Ngoài ra, người khuyết tật còn được hưởng nhiều quyền lợi thiết yếu như: khám chữa bệnh trực tiếp và từ xa, chăm sóc sức khỏe tại nhà, y học gia đình, phục hồi chức năng, khám thai và sinh con. BHYT cũng chi trả cho các dịch vụ kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư y tế và các chi phí liên quan trong phạm vi quy định.

Danh mục phục hồi chức năng được BHYT chi trả

Hiện nay, BHYT hỗ trợ chi phí cho nhiều kỹ thuật PHCN quan trọng, góp phần cải thiện chất lượng sống cho người khuyết tật.

Các dịch vụ bao gồm vật lý trị liệu như nhiệt trị liệu, điện trị liệu, thủy trị liệu và các bài tập vận động. Bên cạnh đó là hoạt động trị liệu giúp người khuyết tật tự thực hiện sinh hoạt hằng ngày, và ngôn ngữ trị liệu dành cho các rối loạn về phát âm, giao tiếp.

Ngoài ra, một số dụng cụ trợ giúp như chân tay giả, nẹp và thiết bị chỉnh hình cũng nằm trong danh mục được hỗ trợ kinh phí theo quy định.

Điều kiện để được hưởng đầy đủ quyền lợi

Để đảm bảo quyền lợi BHYT, người khuyết tật cần lưu ý một số điều kiện quan trọng.

Thứ nhất, thẻ BHYT phải còn hiệu lực và được gia hạn đúng thời hạn. Thứ hai, nên khám chữa bệnh đúng tuyến hoặc có giấy chuyển tuyến hợp lệ để được hưởng mức chi trả tối đa. Thứ ba, cần có giấy xác nhận mức độ khuyết tật – đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định quyền lợi được hưởng.

Lợi ích tài chính lâu dài

BHYT giúp giảm đáng kể chi phí điều trị, đặc biệt với các đợt phục hồi chức năng kéo dài, bao gồm tiền giường, thuốc và xét nghiệm.

Không chỉ vậy, người khuyết tật còn có cơ hội tiếp cận các kỹ thuật PHCN hiện đại – vốn có chi phí cao – nhưng đã được đưa vào danh mục chi trả của quỹ BHYT, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và phục hồi.

Một số lưu ý quan trọng

Người khuyết tật mức độ nhẹ (giảm khả năng lao động dưới 61%) không thuộc diện được cấp thẻ miễn phí, vì vậy cần chủ động tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình hoặc tự đóng phí.

Từ ngày 01/7/2025, người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng sẽ được Nhà nước hỗ trợ toàn bộ chi phí tham gia BHYT. Dù thuộc nhóm được hỗ trợ hay tự tham gia, tất cả đều được đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh theo quy định.

Để được cấp thẻ BHYT miễn phí, người khuyết tật hoặc thân nhân cần liên hệ Ủy ban nhân dân xã/phường nơi cư trú để làm thủ tục xác định mức độ khuyết tật và hoàn tất hồ sơ.

BHYT không chỉ là một chính sách an sinh, mà còn là nền tảng giúp người khuyết tật tiếp cận dịch vụ y tế một cách công bằng, bền vững. Chủ động tham gia và hiểu rõ quyền lợi chính là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe, giảm gánh nặng tài chính và hướng tới cuộc sống hòa nhập, chất lượng hơn.

Khoa Sức khỏe cộng đồng – Môi trường – Bệnh nghề nghiệp HCDC