HCDC tập huấn Ghi nhận ung thư, chuẩn hóa dữ liệu toàn Thành phố

Sáng ngày 23/07/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) phối hợp cùng Bệnh viện Ung Bướu, dưới sự chủ trì của Sở Y tế thành phố Hồ Chí Minh tổ chức “Tập huấn hoạt động ghi nhận ung thư tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026”, với sự đồng hành của tổ chức Vital Strategies.

Ảnh: Các đại biểu tham dự tập huấn hoạt động ghi nhận ung thư tại TP.HCM

Chương trình có sự tham dự của đại diện Viện nghiên cứu Ung thư quốc gia (Bệnh viện K), Ban Giám đốc HCDC, đại diện Bệnh viện Ung Bướu, đại diện tổ chức Vital Strategies cùng hơn 100 đại biểu là lãnh đạo, cán bộ phụ trách Ghi nhận ung thư (GNUT), đại diện phòng Kế hoạch tổng hợp và Công nghệ thông tin đến từ hơn 60 cơ sở y tế trên địa bàn và khu vực lân cận. Sự kiện khẳng định vai trò của dữ liệu y tế không chỉ trong thống kê ca bệnh mà còn là căn cứ hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực y tế của Thành phố.

Tín hiệu tích cực từ tuyến y tế cơ sở

BS.CKI Nguyễn Ngọc Thùy Dương – Phó Giám đốc HCDC trình bày những kết quả khả quan của chương trình phòng, chống ung thư trên địa bàn. Nổi bật là tỷ lệ sàng lọc định kỳ tại các bệnh viện đạt mức cao: ung thư vú đạt 64,3% và ung thư cổ tử cung đạt 46,5%. Đáng chú ý, 100% trạm y tế và bệnh viện trực thuộc đã thực hiện tốt công tác truyền thông phòng chống ung thư, và 93,4% đơn vị GNUT thực hiện thu thập, báo cáo số liệu chuẩn hóa.

Những con số ấn tượng này cộng hưởng với chiến lược quản lý sức khỏe toàn dân của Thành phố. Tăng cường năng lực tuyến cơ sở chính là nền tảng để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bệnh lý ung thư ngay trong cộng đồng.

Dữ liệu "biết nói" về gánh nặng ung thư đô thị

Báo cáo tại hội nghị, ThS.BS.CKII Bùi Đức Tùng (Bệnh viện Ung Bướu) đã phác họa bức tranh toàn cảnh về dịch tễ học ung thư TP.HCM. Mạng lưới GNUT của Thành phố đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, mở rộng từ 34 cơ sở (trước năm 2019) lên 68 cơ sở trong năm 2025.

Ảnh: ThS.BS.CKII Bùi Đức Tùng cho biết Mạng lưới GNUT của Thành phố đã có bước mở rộng mạnh mẽ

Theo thống kê giai đoạn 2018–2024, Thành phố ước tính ghi nhận hơn 112.000 ca mắc mới. Đáng chú ý, biểu đồ số ca mắc cho thấy sự phục hồi sau đại dịch COVID-19, quay trở lại mốc xấp xỉ 20.000 ca/năm. Tại TP.HCM, mô hình ung thư đô thị mang "gánh nặng kép" rất rõ nét khi nhóm các ung thư liên quan đến lối sống và đô thị hóa (đại trực tràng, vú, tuyến giáp, tiền liệt tuyến) ngày càng gia tăng bên cạnh nhóm ung thư do nhiễm trùng (gan, dạ dày, cổ tử cung). Trong đó, đại trực tràng vươn lên đứng đầu khi gộp cả hai giới.

Dù 70% ca bệnh tập trung ở nhóm người từ 50 tuổi trở lên, nhưng vẫn có đến gần 25% ca mắc (hơn 32.000 ca) nằm trong độ tuổi lao động (30–49 tuổi). Thực tế này một lần nữa khẳng định tính cấp thiết của việc triển khai khám sức khỏe định kỳ, tuyệt đối không được bỏ sót nhóm dân số trẻ.

Chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu và đề cao y đức trong bảo mật

Với thông điệp “Ưu tiên thống nhất cấu trúc dữ liệu trước khi mở rộng khối lượng”, hội nghị nhấn mạnh chất lượng dữ liệu phụ thuộc trực tiếp vào sự phối hợp đồng bộ giữa các phòng ban: Kế hoạch tổng hợp – Công nghệ thông tin – Giải phẫu bệnh và Đơn vị GNUT. Tại buổi tập huấn, các chuyên gia từ Bệnh viện Ung Bướu đã trực tiếp hướng dẫn kỹ thuật trích xuất dữ liệu từ phần mềm HIS/EMR, tập trung vào việc làm sạch và chuẩn hóa các trường dữ liệu bắt buộc như: mã bệnh nhân, mã ICD-10, kết quả mô bệnh học và giai đoạn bệnh để tránh trùng lặp.

Song song với việc thu thập dữ liệu, công tác bảo mật thông tin ca bệnh cũng được đặt lên hàng đầu. Hội nghị truyền đi thông điệp mạnh mẽ: “Quyền riêng tư là quyền lợi của người bệnh. Tính bảo mật là nghĩa vụ đạo đức của nhân viên y tế”.

Thảo luận thực tế: Cùng tháo gỡ khó khăn để hoàn thiện hệ thống

Phần thảo luận do Ban Giám đốc HCDC và Bệnh viện Ung Bướu chủ trì là điểm nhấn sôi nổi nhất chương trình. Đại biểu từ nhiều bệnh viện thẳng thắn chia sẻ những khó khăn thực tế đang tồn tại trong quá trình thực hiện GNUT, như: phần mềm HIS của bệnh viện chưa đồng bộ, tình trạng thiếu hụt thông tin về giai đoạn bệnh lâm sàng, tỷ lệ có kết quả mô bệnh học ở một số cơ sở còn thấp, cũng như những vướng mắc trong việc trích xuất và lọc trùng lặp dữ liệu đối với bệnh nhân điều trị nhiều đợt.

Ảnh: BS.CKI Nguyễn Ngọc Thùy Dương – Phó Giám đốc HCDC chủ trì phần thảo luận với các đại biểu

Ảnh: Các đại biểu chia sẻ các vướng mắc còn tồn tại trong quá trình triển khai mạng lưới GNUT

Từ những chia sẻ này, Ban tổ chức và các đại biểu đã cùng nhau trao đổi, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm cải tiến phần mềm, thống nhất quy trình báo cáo nội viện và tăng cường cơ chế phản hồi thông tin hai chiều giữa Tổ GNUT tuyến trên và các bệnh viện.

Kết luận hội nghị, Ban tổ chức nhấn mạnh: Ghi nhận ung thư không chỉ là "thống kê ca bệnh", mà là nền tảng cốt lõi để lập kế hoạch phòng chống ung thư, phân bổ nguồn lực và đánh giá hiệu quả điều trị. Sự chung tay tháo gỡ khó khăn của tất cả các đơn vị trong mạng lưới hôm nay chính là tiền đề quan trọng để TP.HCM xây dựng thành công cơ sở dữ liệu y tế toàn diện, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp bảo vệ và chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Quốc Việt - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC)