HCDC: Nâng cao năng lực giám sát dịch bệnh qua ứng dụng công nghệ di truyền học

Ngày 07/9/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) tổ chức cuộc họp tham vấn chuyên gia về “Ứng dụng công nghệ giám sát di truyền học phân tử trong giám sát và đáp ứng dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh theo định hướng EMPaCTs (Emerging Molecular Pathogen Characterization Technologies) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)”.

Ảnh: Toàn cảnh cuộc họp tham vấn chuyên gia về “Ứng dụng công nghệ giám sát di truyền học phân tử trong giám sát và đáp ứng dịch bệnh truyền nhiễm theo định hướng EMPaCTs của WHO”.

Tham dự cuộc họp có các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực dịch tễ học phân tử và giải trình tự gen đến từ Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh và Đơn vị Nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU), bao gồm: ThS.BS. Lương Chấn Quang - Trưởng khoa Kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật, Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh; TS. DS. Cao Minh Thắng - Trưởng khoa Vi sinh Miễn Dịch, Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh; Giáo sư Lê Văn Tấn - Quyền Giám đốc Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU); Tiến sĩ Phạm Thanh Duy - Trưởng nhóm dịch tễ học phân tử, Đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU).

Phát biểu khai mạc, ThS.BS. Lê Hồng Nga - Phó Giám đốc HCDC nhấn mạnh, trong bối cảnh các tác nhân gây bệnh liên tục biến đổi, việc xây dựng năng lực giám sát di truyền học phân tử là chiến lược tất yếu. Sự kết hợp giữa giám sát dịch tễ, lâm sàng và dữ liệu di truyền sẽ cung cấp các bằng chứng khoa học vững chắc, nâng cao năng lực cảnh báo sớm và đáp ứng y tế công cộng theo tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.

Công nghệ EMPaCTs ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến như giải trình tự gen thế hệ mới (NGS) và sinh học tin học nhằm định danh chính xác, truy nguyên nguồn gốc và theo dõi mức độ biến đổi di truyền của tác nhân gây bệnh. Việc tích hợp này đóng vai trò then chốt trong hệ thống y tế dự phòng hiện đại, giúp giám sát biến thể mới, phát hiện sớm nguy cơ kháng thuốc và truy vết nhanh các ổ dịch.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu đã tập trung đóng góp ý kiến vào dự thảo kế hoạch và chuẩn hóa các quy trình chuyên môn kỹ thuật, bao gồm: Thiết lập hệ thống thu thập, bảo quản, vận chuyển và xử lý mẫu bệnh phẩm phục vụ giải trình tự gen; Cơ chế phối hợp liên đơn vị và lựa chọn danh mục tác nhân ưu tiên giám sát; Chiến lược khai thác dữ liệu di truyền học phân tử phục vụ phân tích nguy cơ và hoạch định đáp ứng dịch bệnh.

Trong thời gian tới, HCDC sẽ tiếp tục rà soát bộ dữ liệu và quy trình hiện hành để hoàn thiện kế hoạch triển khai EMPaCTs. Đây là bước đi chiến lược nhằm củng cố hệ thống y tế dự phòng của Thành phố Hồ Chí Minh, hướng tới mục tiêu chủ động phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các nguy cơ dịch bệnh trong tình hình mới.

Khoa Giám sát, cảnh báo, chuẩn bị và đáp ứng khẩn cấp dịch bệnh, HCDC