HCDC: Nâng cao năng lực giám sát dịch bệnh dựa vào sự kiện trên nền tảng số cho y tế cơ sở năm 2026

Ngày 14/8/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC) đã tổ chức chương trình tập huấn trực tuyến “Giám sát dựa vào sự kiện trên nền tảng số” cho đại diện 168 Trạm Y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn Thành phố, nhằm nâng cao năng lực phát hiện sớm, cảnh báo nhanh và ứng phó kịp thời với các nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm ngay từ tuyến cơ sở.

Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, BS. CKII. Nguyễn Hồng Tâm - Giám đốc HCDC nhấn mạnh vai trò then chốt của công tác giám sát trong phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số ngày càng phát triển và lượng thông tin liên quan đến sức khỏe, dịch bệnh được chia sẻ nhanh chóng trên môi trường trực tuyến. Bên cạnh các nguồn thông tin từ hệ thống giám sát truyền thống, việc chủ động khai thác các nguồn thông tin trên nền tảng số sẽ giúp ngành y tế có thêm những tín hiệu ban đầu về các sự kiện bất thường, từ đó hỗ trợ phát hiện sớm, đánh giá và đáp ứng kịp thời trước các nguy cơ dịch bệnh.

Ảnh: Đầu cầu chính lớp tập huấn “Giám sát dựa vào sự kiện trên nền tảng số” tại HCDC ngày 14/8/2026

Giám sát dựa vào sự kiện (Event-Based Surveillance – EBS) là một thành phần quan trọng của hệ thống giám sát dịch bệnh, tập trung vào việc phát hiện và thu thập các thông tin không thường quy hoặc các sự kiện bất thường có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Trong bối cảnh hiện nay, các thông tin từ báo chí, các nền tảng trực tuyến và xu hướng tìm kiếm của người dân có thể trở thành những nguồn dữ liệu hữu ích để nhận diện sớm các tín hiệu về dịch bệnh. Việc ứng dụng các công cụ số trong giám sát không chỉ giúp mở rộng nguồn thông tin mà còn góp phần rút ngắn thời gian từ khi xuất hiện tín hiệu đến khi được phát hiện và xác minh.

Tại buổi tập huấn, báo cáo viên từ khoa Giám sát, cảnh báo, chuẩn bị và đáp ứng khẩn cấp dịch bệnh (HCDC) đã trình bày các nội dung về hệ thống giám sát và vai trò của giám sát dựa vào sự kiện trong phát hiện sớm các nguy cơ y tế công cộng. Các Trạm Y tế xã, phường, đặc khu được giới thiệu về công cụ Media Scanning, một công cụ hỗ trợ tìm kiếm và thu thập thông tin từ các nguồn truyền thông, qua đó phục vụ việc theo dõi các sự kiện dịch bệnh theo thời gian và vị trí địa lý. Bên cạnh đó, chương trình cũng giới thiệu công cụ giám sát xu hướng tìm kiếm của người dân trên Google, giúp theo dõi sự quan tâm của cộng đồng đối với các bệnh truyền nhiễm đang lưu hành cũng như các bệnh truyền nhiễm mới nổi.

Không chỉ dừng lại ở phần lý thuyết, chương trình còn dành thời gian để các Trạm Y tế thực hành trực tiếp trên các công cụ được giới thiệu. Với Media Scanning, các Trạm Y tế được hướng dẫn cách tìm kiếm và trích xuất các bài báo, thông tin liên quan đến dịch bệnh theo từng khoảng thời gian và khu vực địa lý cụ thể, đồng thời thực hành sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tóm tắt và tổng hợp thông tin. Đối với công cụ giám sát xu hướng tìm kiếm trên Google, các Trạm Y tế được thực hành khai thác dữ liệu tìm kiếm của người dân liên quan đến các bệnh truyền nhiễm lưu hành và mới nổi, qua đó bước đầu nhận diện những thay đổi bất thường trong mức độ quan tâm của cộng đồng.

Việc tổ chức tập huấn giám sát dựa vào sự kiện trên nền tảng số góp phần trang bị cho đội ngũ nhân viên y tế tại các Trạm Y tế xã, phường, đặc khu những kiến thức và kỹ năng cần thiết để chủ động khai thác các nguồn thông tin trên môi trường số. Đây là một bước tiến trong việc tăng cường ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào công tác giám sát dịch bệnh, góp phần xây dựng hệ thống giám sát ngày càng chủ động, nhạy bén và kịp thời, đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe người dân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoa Giám sát, cảnh báo, chuẩn bị và đáp ứng khẩn cấp dịch bệnh (HCDC)