Đừng chủ quan với vết xước nhẹ không chảy máu do chó, mèo cào

Dù chỉ là một đường xước mảnh không rỉ máu, bề mặt da vẫn có thể đã bị tổn thương và tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm vi rút dại. Thay vì tự suy đoán tại nhà, việc chủ động rửa sạch vết thương, vết cào ngay lập tức và đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ chính là cách bảo vệ bản thân an toàn, chuẩn xác nhất. 

Không chảy máu không đồng nghĩa với an toàn

Nhiều người thường dùng việc “có chảy máu hay không” để tự quyết định xem mình có cần đi tiêm phòng hay không. Tuy nhiên, theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại phụ thuộc vào việc bề mặt da còn nguyên vẹn hay đã bị tổn thương:

- Nếu bề mặt da hoàn toàn nguyên vẹn, vết móng vuốt chỉ để lại vết cấn, hằn đỏ tạm thời trên da lành (phơi nhiễm Độ I), trường hợp này không có nguy cơ lây nhiễm vi rút dại.

- Nếu bề mặt da đã trầy, xước nhẹ, dù chỉ là một đường xước mảnh, nông và không hề rỉ máu, lớp màng bảo vệ bên ngoài của da đã bị phá vỡ. Tình trạng này được xếp vào phơi nhiễm mức độ II và cần được nhân viên y tế thăm khám, chỉ định tiêm vắc xin phòng dại kịp thời.

Thực tế, ranh giới giữa một vết hằn đỏ vô hại và một vết trầy xước nông bằng mắt thường rất khó phân định chính xác. Do đó, việc tự phán đoán tại nhà rất dễ dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc bỏ sót nguy cơ.

2 việc cần làm ngay sau khi bị chó, mèo cào

Khi bị chó, mèo cào, cách xử trí an toàn và khoa học nhất là:

- Sơ cứu tại chỗ đúng cách. Rửa kỹ vùng da bị cào dưới vòi nước chảy liên tục với xà phòng trong khoảng 15 phút. Đây là bước sơ cứu tối quan trọng, giúp loại bỏ chất bẩn và giảm thiểu tối đa lượng virus xâm nhập qua vùng da bị tổn thương. Sau đó, có thể sát khuẩn lại nhẹ nhàng bằng cồn 70 độ hoặc dung dịch povidone-iodine.

- Đến ngay cơ sở y tế để đánh giá nguy cơ. Đừng chờ đợi vết thương có sưng đau hay không. Bác sĩ sẽ kiểm tra trực tiếp tình trạng da, đồng thời đánh giá hoàn cảnh phơi nhiễm, tình trạng sức khỏe và lịch tiêm phòng của con vật để đưa ra quyết định có cần điều trị dự phòng hay không.

Không phải mọi trường hợp bị chó, mèo cào đều phải tiêm vắc xin, nhưng cũng tuyệt đối không vì vết xước nhỏ hay không chảy máu mà lơ là bỏ qua. Phòng bệnh dại luôn bắt đầu từ việc sơ cứu đúng cách và chủ động nhờ y tế đánh giá nguy cơ kịp thời.

Nguồn tham khảo:   

1. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/rabies

2. https://www.cdc.gov/rabies/hcp/clinical-overview/index.html

3. https://www.who.int/vietnam/vi/health-topics/rabies/rabies

4.https://www.who.int/teams/health-product-policy-and-standards/standards-and-specifications/norms-and-standards/vaccine-standardization/rabies

Bích Hạnh - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh