Dinh dưỡng lâm sàng - “chìa khóa” kiểm soát biến chứng xơ gan

Ngày 27/3/2026, Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh tổ chức lớp tập huấn cập nhật các tiếp cận dinh dưỡng hiện đại, nhấn mạnh vai trò then chốt của can thiệp dinh dưỡng trong kiểm soát nồng độ NH3 và cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân xơ gan.

Ảnh: TS.BS Phạm Thị Lan Anh, Trưởng bộ môn Dinh dưỡng và thực phẩm (Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ về phương pháp tiếp cận dinh dưỡng hiện đại cho bệnh nhân xơ gan tại buổi tập huấn.

Lớp tập huấn dinh dưỡng lâm sàng đã thu hút khoảng 80 nhân viên y tế tại khoa dinh dưỡng của các bệnh viện trên địa bàn tham dự trực tiếp, cùng gần 60 điểm cầu trực tuyến. Chương trình tập trung cập nhật kiến thức dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân xơ gan tăng NH3, một trong những thách thức lớn trong thực hành lâm sàng hiện nay.

Tại buổi tập huấn, TS.BS Phạm Thị Lan Anh, Trưởng bộ môn Dinh dưỡng và thực phẩm (Trường Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh), đã phân tích thực trạng bệnh xơ gan với xu hướng gia tăng biến chứng và tử vong, trong đó rối loạn chuyển hóa NH3 dẫn đến bệnh não gan là một trong những biến chứng nghiêm trọng. Đáng chú ý, tình trạng suy dinh dưỡng thiếu protein xuất hiện phổ biến ở bệnh nhân xơ gan mất bù, làm gia tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến tiên lượng điều trị.

Các nội dung chuyên môn nhấn mạnh nguyên tắc cá thể hóa trong can thiệp dinh dưỡng theo khuyến nghị của các hiệp hội quốc tế, với nhu cầu năng lượng và protein được điều chỉnh phù hợp theo tình trạng người bệnh. Quan điểm mới đã thay đổi khi không còn khuyến cáo hạn chế đạm ở bệnh nhân có bệnh não gan, đồng thời khuyến khích bổ sung acid amin chuỗi nhánh (BCAA) và sử dụng chất béo trung tính chuỗi trung bình (MCT) nhằm cải thiện chuyển hóa và duy trì khối cơ.

Bên cạnh đó, việc bổ sung bữa ăn nhẹ vào buổi tối giàu BCAA được xem là giải pháp hiệu quả giúp hạn chế tình trạng dị hóa cơ trong thời gian nhịn đói qua đêm. Người bệnh cũng cần được cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất thiết yếu, đồng thời cân nhắc các hình thức hỗ trợ dinh dưỡng khi khẩu phần ăn không đáp ứng đủ nhu cầu. Sự kết hợp giữa dinh dưỡng và vận động thể lực được nhấn mạnh như một yếu tố quan trọng giúp cải thiện chức năng và chất lượng sống.

Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, chương trình còn dành thời gian thảo luận các tình huống thực tế tại bệnh viện. Qua đó, các đại biểu cùng đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện từng cơ sở, khẳng định việc quản lý dinh dưỡng là chiến lược then chốt để kiểm soát nồng độ NH3 và cải thiện tiên lượng cho người bệnh..

Thái Minh, Bá Trình – Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật thành phố Hồ Chí Minh