Ai có nguy cơ chuyển nặng khi mắc sốt xuất huyết?

Hầu hết người mắc sốt xuất huyết Dengue có triệu chứng nhẹ và có thể hồi phục trong 1 đến 2 tuần. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể trở nặng, gây ra các biến chứng nguy hiểm. Nhận biết sớm những người có nguy cơ diễn tiến nặng giúp chủ động theo dõi, xử trí kịp thời.

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, thông qua trung gian muỗi vằn truyền bệnh. Bệnh thường diễn biến qua 3 giai đoạn: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. 

Đặc điểm của sốt xuất huyết Dengue là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong. Thống kê cho thấy có khoảng 5% số người nhiễm vi rút Dengue sẽ tiến triển thành sốt xuất huyết nặng. Điều đáng lo ngại là giai đoạn nguy hiểm thường xảy ra từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, chính là thời điểm người bệnh bắt đầu hạ sốt hoặc hết sốt, nên nhiều người dễ chủ quan, dẫn đến việc chậm trễ trong xử trí khi bệnh chuyển nặng.

Những người có nguy cơ cao chuyển nặng khi mắc bệnh sốt xuất huyết

Trẻ em, đặc biệt là trẻ nhũ nhi (dưới 1 tuổi): Hệ miễn dịch của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện khiến cơ thể gặp nhiều khó khăn hơn khi chống lại tình trạng nhiễm trùng

Phụ nữ mang thai: Phụ nữ trong thai kỳ nhiễm vi rút Dengue có nguy cơ chuyển nặng cao hơn. Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ mà còn nguy cơ gây ra các biến chứng sản khoa như sinh non, trẻ nhẹ cân, suy thai hoặc chảy máu nặng khi sinh và sau sinh. 

Người cao tuổi (từ 60 tuổi trở lên): Sự suy giảm sức đề kháng tự nhiên cùng nguy cơ tiềm ẩn các bệnh lý kèm theo khiến người cao tuổi dễ gặp biến chứng nặng. 

Người có bệnh nền: Bệnh nhân mắc các bệnh lý mạn tính như bệnh tim, bệnh thận, bệnh gan, hen suyễn, COPD kém kiểm soát, đái tháo đường hoặc thiếu máu tan huyết bẩm sinh (Thalassemia) có nguy cơ diễn tiến nặng hơn hẳn so với người bình thường. .

Người thừa cân, béo phì: Cơ địa thừa cân, béo phì ở cả trẻ em và người lớn làm tăng nguy cơ thoát huyết tương nặng dẫn đến sốc.

Người bị tái nhiễm vi rút Dengue: Vi rút Dengue có 4 tuýp huyết thanh khác nhau (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4). Người đã từng mắc sốt xuất huyết trước đây nếu bị nhiễm lại một tuýp vi rút khác sẽ có nguy cơ biến chứng nặng cao hơn rõ rệt.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm - Cần đến ngay cơ sở y tế

Dù thuộc nhóm nguy cơ hay không, người bệnh sốt xuất huyết cần được đưa đến cơ sở y tế khám và cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo sau: 

- Đau bụng nhiều, liên tục, đặc biệt đau vùng bụng bên phải.

- Nôn ói nhiều hoặc nôn liên tục.

- Mệt lả, lừ đừ, li bì; vật vã, bứt rứt hoặc thay đổi trạng thái tỉnh táo.

- Tay chân lạnh, da tái, lạnh ẩm hoặc nổi vân tím.

- Tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ.

- Có dấu hiệu chảy máu bất thường: chảy máu mũi, chảy máu chân răng, xuất hiện nhiều nốt xuất huyết hoặc mảng bầm tím trên da, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu, tiểu ra máu, chảy máu âm đạo bất thường.

Sốt xuất huyết Dengue có thể trở nặng nhanh chóng, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ. Vì vậy, cần đặc biệt lưu ý các đối tượng này, theo dõi sát diễn biến bệnh và không chủ quan khi người bệnh bắt đầu hạ sốt. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế kịp thời để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế. Quyết định 2760/QĐ-BYT ngày 04/7/2023 về Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị sốt xuất huyết Dengue

2. WHO. Dengue and severe dengue

3. UNICEF. Dengue: How to keep children safe

Diệu Hương - Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh