4 sự thật cần biết về vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue

Vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết Dengue là một “vũ khí” mới rất đắc lực để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu đúng về loại vắc xin này. Dưới đây là 4 sự thật bạn cần nắm rõ để tiêm phòng an toàn và hiệu quả.

1. Sự thật 1 : Vắc xin bảo vệ vượt trội nhưng vẫn cần song hành cùng biện pháp diệt lăng quăng, diệt muỗi

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do vi rút Dengue gây ra, lây truyền từ người bệnh sang người lành qua trung gian muỗi vằn. Bệnh có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm đe dọa tính mạng như sốc sốt xuất huyết và có thể dẫn đến tử vong. 

Vắc xin sốt xuất huyết hiện nay là bước tiến y học vượt trội, giúp giảm tới 80% số ca bệnh có triệu chứng và giảm 90% nguy cơ nhập viện. Đây được ví như một "lá chắn" kiên cố bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình. Tuy nhiên, hạn chế của vắc xin là không tạo ra lớp bảo vệ tuyệt đối 100%, để tối ưu hóa sức mạnh của lá chắn này, chúng ta cần một chiến lược toàn diện.

Bên cạnh việc tiêm chủng để tạo miễn dịch từ bên trong, việc duy trì các biện pháp truyền thống như diệt lăng quăng, diệt muỗi chính là cách chúng ta quét sạch mối nguy từ bên ngoài. Do đó, việc tiêm chủng phải luôn song hành với chiến lược kiểm soát muỗi truyền thống, bởi muỗi vằn không chỉ truyền bệnh sốt xuất huyết mà còn mang theo nhiều mầm bệnh nguy hiểm khác như Zika, Chikungunya.

2. Sự thật 2: Cần tiêm vắc xin đúng đối tượng để đảm bảo an toàn và phát huy hiệu quả

Nhiều người có tâm lý chủ quan, cho rằng vắc xin sốt xuất huyết cũng hoàn toàn giống như các loại vắc xin thông thường khác nên thiếu cẩn trọng và không khai báo đầy đủ tình trạng sức khỏe cho bác sĩ trước khi tiêm.

Khác với một số vắc xin thông thường, vắc xin sốt xuất huyết là loại vắc xin "sống giảm độc lực" (vi rút được làm yếu đi). Vì vậy, tuyệt đối không tiêm cho phụ nữ có thai, người đang cho con bú, hoặc những người có dự định mang thai trong vòng 01 tháng sau khi tiêm. Bên cạnh đó, những người có hệ miễn dịch suy yếu, người đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch liều cao hay bệnh nhân HIV có suy giảm chức năng miễn dịch đều hoàn toàn không được tiêm loại vắc xin này. Bất kỳ ai từng bị dị ứng với liều tiêm trước đó cũng phải dừng ngay mũi tiếp theo. Đối với những người đủ điều kiện sức khỏe, các tác dụng phụ thường chỉ ở mức độ nhẹ như đau, đỏ chỗ tiêm, đau đầu, mệt mỏi, sốt nhẹ và sẽ tự khỏi chỉ sau vài ngày.

3. Sự thật 3: Lỡ trễ hẹn mũi tiêm 2, bạn không cần phải tiêm lại từ đầu 

Nhiều người thường mang tâm lý hoang mang cho rằng nếu lỡ trễ hẹn mũi tiêm thứ hai thì sẽ phải tiêm lại từ đầu. Phác đồ chuẩn của vắc xin yêu cầu 02 mũi tiêm cách nhau 03 tháng. Các chuyên gia nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng nhất là không được tiêm sớm hơn khoảng thời gian này. Tuy nhiên, nếu mũi thứ hai bị trì hoãn vì bất kỳ lý do cá nhân nào, bạn hoàn toàn không cần phải hoảng hốt bắt đầu lại toàn bộ chuỗi tiêm. 

Người tiêm chỉ cần sắp xếp đến cơ sở y tế để hoàn thành mũi thứ hai vào lúc thuận lợi gần nhất. Loại vắc xin này cũng cho thấy sự linh hoạt cao khi có thể được tiêm cùng lúc với vắc xin phòng bệnh viêm gan A và sốt vàng da mà không hề làm giảm hiệu quả bảo vệ.

4. Sự thật 4: Vắc xin mang lại hiệu quả bảo vệ cho mọi người, đặc biệt cao hơn ở người từng mắc bệnh

Vắc xin sốt xuất huyết được chứng minh có hiệu quả bảo vệ cho tất cả mọi người, giúp cơ thể chủ động xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc ngay từ đầu. 

Đặc biệt, đối với những ai đã từng mắc sốt xuất huyết Dengue, vắc xin lại càng phát huy giá trị bảo vệ vượt trội. Khác với các bệnh truyền nhiễm thông thường, sốt xuất huyết tái nhiễm thường có xu hướng diễn tiến nặng và nguy hiểm hơn lần đầu. Chính vì vậy, ở nhóm người đã từng mắc bệnh, vắc xin  giúp ngăn chặn tối đa nguy cơ tái nhiễm trở nặng đe dọa đến tính mạng. Dù bạn đã từng bị sốt xuất huyết hay chưa, việc chủ động tiêm vắc xin vẫn là giải pháp phòng bệnh cần thiết và toàn diện nhất.

Tài liệu tham khảo:

[1] Tổ chức Y tế Thế giới: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/dengue-vaccines

[2] Cơ quan Dược phẩm Châu Âu: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/qdenga

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh